CARACTERÍSTICAS E HÁBITAT

   Clase: Anxiospermas  
  Orde: celastrales   
  Familia: Aquifoliáceas.
  Xénero: Ilex  
  Especie: Ilex aquifolium

O ACIVRO (ILEX AQUIFOLIUM L) É UNHA ÁRBORE PERENNE da familia aquifoliáceas.

   Perenne quere decir que non perde tódalas súas follas ó chegar o outono, senón que a renovación das follas realizarase de forma gradual, de maneira que a árbore sempre está provista dun número importante de follas para poder realizar a fotosíntese.

   É, ademais, unha especie de crecemento moi lento e lonxeva,  pode vivir moitísimo tempo, rexistrándose casos de até 300 anos.
  É resistente ó frío e unha especie de media luz.

  O nome do xénero procede do latín ILEX, nome co que os romanos designaban a aciñeira (Quercus ilex), pola semellanza das súas follas coas desta árbore.
Deriva do celta <ac ou ic> en alusión ás follas espinosas; na linguaxe das flores significa "prudencia".
  O nome específico procede do latín acus, agulla, e folium, folla, por te-las follas espiñentas.

  É unha planta de tamaño variable, podendo crecer en forma de ARBUSTO de talla media, de 2 a 5 metros, con multitude de talos que parten do mesmo punto no chan; ou en forma de ÁRBORE, tamén de talla media cunha altura que pode chegar ós 10 metros e cun só tronco que se ramifica en altura para formar unha copa densa.

  A súa copa, cónica, ten forma de espiral con pólas ascendentes nas árbores novas, pero co tempo vólvese mesta e irregular.

  Ás veces o acivro forma acevedos, bosques mestos e pechados. Medra en bosques no oeste, centro e sur de Europa. Está asociada a bosques de coníferas e carballos e é unha especie de sombra e semisombra, de climas templado-fríos sen demasiada secura, xa que lles gusta a humidade ambiental.

  Podemos atopalo tamén con frecuencia como planta ornamental nos xardíns, onde se dan numerosas variedades, adoito con follas bordeadas de amarelo (formas variegadas). Tolera moi ben a poda, polo que se usa en sebes

  En Galicia podémolo atopar nas catro provincias; dáse sobre todo nas zonas montañosas e chuviosas do centro e interior.

  A súa distribución no noso país e moi ampla, sobre todo nas montañas do interior:

  Na serra de San Mamede (concellos de Maceda, Montederramo, Vilar de Barrio e Laza); na serra dos Ancares, tamén en Cabeza de Manzaneda e Chandrexa de Queixa;
no Incio;
no val do Lóuzara, río que abrolla no concello da Pedrafita do Cebreiro e vai dar ao río Lor;
na parroquia de Folgoso do Courel;
no monte Oribio do concello de Samos;
no Courel, sobre todo na Devesa da Rogueira “a máis belida e rica reserva botánica de Galicia e non precisamente pola súa extensión. Na Rogueira abundan tanto as faias como os carballos corporentos (rebolos). Tamén os teixos, acivros(xardós ou xardóios), avelaneiras,..”(Uxío Novoneira).
Atopamos acibros preto da costa como na fermosa fraga de Caaveiro ou mesmo os corpulentos especímenes da parroquia de Morgadáns (concello de Gondomar).

FOLLAS

As follas son moi variables, aínda que adoitan ser coriáceas, elípticas e cos bordos ondulados, de entre 5 e 12 cm de lonxitude, co extremo en forma de punta.
Son máis longas que anchas, alternas, persistentes e peladas. As follas das pólas inferiores teñen beiras espiñentas para protexerse dos dentes dos herbívoros e lignívoros, pero nas superiores podemos atopar follas de bordos lisos, agás no ápice espiñento.
A cor é dun lustroso verde escuro no haz e máis pálido no envés. .

As follas son moi diferentes segundo sexan xoves ou adultas.

Entre as variedades hai algunhas con bordos brancos, a "argentea marginata"  outra cos bordos dourados a"flambea aurea" tamén unha con moitas espiñas a "ferox"

FLORES

As flores son unisexuais e dioicas: flores masculinas e femininas nacen en diferentes árbores, en pés masculinos e femininos, en inflorescencias mestas, situados na base das follas.
Son flores brancas e pequenas-as femininas algo mais pequenas que as masculinas-, de entre 6 e 8 mm. O cáliz está formado por 4 sépalas e corola con 4 pétalas, un chisco soldadas pola base. Nos pes femininos podemos ver no outono e no inverno os froitos de cor vermella

FROITO

O froito e un drupilanio, unha baga carnosa, dunha viva cor vermella, de entre 7 e 10 mm de diámetro, o tamaño dun chícharo, e contén catro sementes duras; son velenosos para o home.

Estes froitos maduran no outono en outubro e permanecen na árbore ata finais do inverno

Para os froitos temos recollido a denominación popular de cereixa dos paxaros.
Certos animais, como a pita de monte (Tetrao urogallus), comen os seus froitos e expulsan as sementes cos excrementos, logrando así a propagación da especie.

TRONCO E PONLAS

A cortiza do acivro é lisa e de cor verde agrisada.

As ponliñas son verdes escuras., as súas follas son de cor verde escura.

                                                                                                                                         VOLVER