Populus alba

Chopo branco, Lamagueiro, Lamigueiro, Álamo branco

Todos este nomes recibe o Populus (do latín popular por ser moi abondoso) alba (pola cor da cortiza, do envés das follas e dos penachos peludos das sementes).
Tamén tivo un nome para os druídas, Eadha. Representaba un dos símbolos do seu alfabeto e era moi apreciada. Crían que as dous cores das súas follas eran símbolo da dualidade do ser humano, da vida e da morte, do día e a noite, do bo e do malo.
Unha lenda dí que Hércules despois da victoria sobre o cancerbero coronouse cunha coroa feita de follas desta árbore. A parte das follas pegada a cabeza tomou esa cor clara mentres que a parte de fora escureceu polo fogo dos infernos. Por este motivo é polo que tamén recibiu o nome de Álamo de Hércules. Os sacerdotes deste deus levaban unha coroa de chopo.

É unha árbore caducifolia, perde as follas no inverno. É alta, pode acadar os 30 metros, co tronco forte e moitos brotes na base. É moi utilizada para alineamentos, nas beiras dos paseos e preto de rios ou estanques. Prefire os solos lixeiros e frescos. Ten fortes e profundas raices.
É unha árbore moi usada coma ornamental e ten a capacidade de reter moito po nas follas, facendo así unha boa labor de limpeza do ambente nas cidades.

Nos exemplares novos a cortiza é de cor branca agrisada, co tempo aparecen moitas fendas. As ramas novas son verdes e peludas.
A madeira é branca, pouco resistente e utilízase para embalaxes ou pasta de celulosa.

As follas son alternas xeralmente ovaladas con 3 ou 5 grandes lóbulos aínda que a forma varía moito das follas novas ás más vellas. A face é verde oscuro e brillante, o envés de cor branquecina e con moito vello.

As flores son unisexuais verdosas, agrupadas en amentos de 4 a 6 cm, as masculinas con estames vermellos. As femininas amarelo verdosas e moito máis longas na fructificación. Son lanosas. Aparecen nas árbores antes da saída das follas.

Esta árbore orixinaria de centro e sur de Europa, Africa e Asia Menor, é moi utilizada coma cortaventos, para protección de ribeiras, pola súa facilidade de reproducción vexetativa e lonxevidade, pode chegar ós 400 anos. Entre os pobos celtas era moi valorada polas virtudes medicinais. As follas e a cortiza teñen propiedades astrinxentes e son boas para combatir a febre. A cortiza aplicábase sobre as feridas e a resina (propoleo) é boa para os resfríos e dores.
O feito de ser unha árbore moi relacionada co vento (as follas teñen longos pecíolos e treman cando sopla, parece que "falan") fixo que fose considerada coma mensaxeira dos deuses e utilizada de oráculo para predeci-lo futuro.
O que xa non é tan benéfico desta árbore é a súa relación con moitas alerxias na época da súa floración.

Sábese tamén que en Bolonia, cando nacía unha nena prantábanse moitas destas árbores (ata 1000, se era posible) e coidaban delas ata o casamento. Entón cortábanse e o diñeiro obtido da venta, era a dote da noiva.
Tamén en Sicilia, a víspera de San Xoan, cortaban o chopo máis alto da vila. Logo cantaban e tocaban o tambor, gritaban ¡Viva a santa viga!, mentres era arrastrado polas rúas.

E para rematar lembremos uns poemas moi coñecidos que falan destas árbores:

"De los álamos vengo, madre,
de ver cómo los menea el aire.
De los álamos de Sevilla
de ver a mi linda amiga,
de ver cómo los menea el aire.
De los álamos vengo, madre,
de ver como los menea el aire."
Anónimo

"En mis álamos blancos ponen las nubes
Lijeras copas rosas por los azules.
Por los azules
La primavera viene pintando luces."

Juan Ramón Jimenez

"He vuelto a ver los álamos dorados,
álamos del camino en la ribera
del Duero, entre San Polo y San Saturio,
tras las murallas viejas
de Soria —barbacana
hacia Aragón, en castellana tierra—..."
Antonio Machado

"En el soto,
Los alamillos bailan
Uno con otro.
Y el arbolé
Con sus cuatro hojitas
Baila también..."

Federico García Lorca

Volve ó índice das árbores

Vai ó curso de tele-formación