UNIDADE 05: AL-ANDALUS

Da conquista de Al-Andalus ao califato

A conquista e o emirato dependente

No ano 711, o reino visigodo atravesaba por unha guerra civil que enfrontaba a Rodrigo e Axila, pola sucesión ao trono. Axila pediu axuda aos musulmáns do norte de África. Os musulmáns derrotaron a Rodrígo na batalla da Guadalete.

En só catro anos os seus exércitos musulmáns ocuparon a maior parte da Península aínda que axiña abandonaron as terras ao norte do Sistema Central, debido ao seu clima frío.

Os musulmáns chamaron Al-Andalus as terras que quedaron no seu poder e estableceron a súa capital en Córdoba. Al-Andalus organizouse inicialmente como un emirato dependente do califato de Damasco, á fronte do que se encontraba o emir ou gobernador

O emirato independente

A dinastía Abasida fíxose co poder do islam e a familia Omeia foi asasinada en Damasco. Tan só un dos seus membros, o mozo Abderramán, conseguir escapar e chegar ata Al-Andalus.

No século VIII proclamouse emir independente de Córdoba, co nome de Abderramán I.

O califato

No século X Abderramán III proclamouse califa significaba que ademáis de dirixir o goberno, era a máxima autoridade relixiosa.

O xeneral Almanzor realizou campañas de saqueo contra os reinos cristiáns do norte.

O califato de Córdoba foi o período máis brillante da historia de andalusí.

Da fragmentación do califato ao reino nazarí

Os reinos de taifas

A partir do século XI o califato dividiuse en numerosos reinos ou taifas.

A desunión debilitounas polo que foron atacadas constantemente polos reinos cristiáns do norte. Para evitar os ataques reis das taifas pagaban parias (tributos) aos reis critiáns.

Os imperios norteafricanos

Os almorábides eran do norte de África. Cruzaron o estreito de Xibraltar e chegaron á Península para frear o avance dos reinos critiáns.

Os almorábides foron substituídos polos almohades, que lanzaron unha ofensiva contra os reinos cristiáns. A unión militar destes permitiu frealos na batallas das Navas de Tolosa. Tras esta derrota, o imperio almohade desintegrouse e os cristiáns ocuparon case toda Al-Andalus.

O reino de Granada

O reino de Granada converteuse no último territorio musulmán na Península.

O reino de Granada era moi débil e pagaba tributos aos monarcas casteláns.

Os Reis Católicos conquistarono en 1492.

A vida en Al-Andalus

Unha sociedade hetereoxénea

A sociedade andalusí estaba formada por:

O grupo máis poderoso estaba formado polos conquistadores.

• Os árabes reservaron para si as mellores terras e os cargos do goberno.

• Os bérberes ocupaban unha posición inferior, polo que protagonizaron revoltas.

O resto da poboación organizábase por criterios relixiosos:

• Os muladís eran os cristiáns que adoptaron a relixión e os costumes do islam.
• Os mozárabes eran os cristiáns que continuaron practicando a súa relixión. Como non eran musulmáns, pagaban impostos.
• Os xudeos residían en barrios separados, as xudarías.

Unha economía próspera

A maior parte da poboación andalusí dedicábase á agricultura. Cultivaban cereais, a vide e a Oliveira.

• Desenvolveron técnicas de regadío.
• Introduciron novos cultivos: algodón, arroz, cana de azucre…

Nas cidades desenvolveuse unha produción artesá de gran calidade

Al-Andalus foi o centro dun comercio moi activo.

A cultura e a arte andalusí

A arquitectura

Os arquitectos hispanomusulmáns edificaron mesquitas e os palacios. Características:

• Contruíase con materiais pobres e pouco duradeiros como ladrillos, xesos…
• Estes materiais recubríanse cunha decoración abundante. Como o islam prohibe representar persoas e animais, na decoración empregaban motivos xeométricos, vexetais e inscricións con versos do Corán.
• Usaban os arcos de ferradura e polilobulados.
• Gusto pola auga: fonte, piscinas.
• Os edificios cubríanse con teitos planos e cúpulas.

Edificios: Xiralda e Torre do Ouro (Sevilla), Alhambra (Granada), Mesquita e Medina Azahara (Córdoba).