Decembro 2006 Ano XIII. Número 22

Dálle á Lihgua

PUBLICACIÓN MENSUAL (OU CASE) DO EQUIPO DE NORMALIZACIÓN LINGÜÍSTICA DO IES DE MELIDE

E TI QUE PENSAS?

O curso pasado, coma todos os anos, o Equipo de normalización Lingüística realizou no instituto unha enquisa na que trataba de ver o estado actual do galego no noso centro. Baseándose nesa enquisa, sácanse conclusións que poden resultar sorprendentes, pero poden considerarse suficientemente fiables, xa que os enquisados foron todos os alumnos de 1º de ESO, 4º de ESO, 2º de Bacharelato e Madeira.

Pois ben, habitualmente tanto cos pais coma cos avós maternos e paternos sóese falar maioritariamente o galego, cunha diferenza case desprezable entre a lingua usada coa nai e co pai. Normalmente tamén se fala galego cos compañeiros/as fóra das clases e dentro delas e sóense ter os apuntamentos tamén en galego, e aínda que á hora de facer os exames baixa bastante a porcentaxe de uso do galego, aínda que parece que inflúe en gran medida a lingua empregada polo profesor/a.

A maioría da xente nunca cambiou de lingua e a maior parte dos que o fixeron foi por cambiar de lugar de residencia. Pero cóntovos unha boa nova, da xente á que lle gustaría cambiar de lingua (a pesar de ser pouca), á práctica totalidade gustárialle facelo do castelán para o galego.

Ata agora non temos unha impresión mala do uso da galego, pero veredes como isto cambia cando vos conte o seguinte. Dixen que a maioría da xente falaba galego na casa e cos compañeiros/as, pero a medida que aumenta o curso escolar isto ocorre menos; así os alumnos de 1º de ESO falan máis galego que os alumnos de 2º de Bacharelato, tanto coa súa familia como cos seus amigos/as dentro e fóra do centro.

Tamén se nota un cambio do uso do galego dependendo do lugar de residencia e do nivel de estudos que teñen os pais; por exemplo, fálase máis galego en Santiso que en Melide e canto maiores son os estudos dos pais, menos se dirixen aos seus fillos en galego .

Agora son eu o que digo que isto ten que cambiar. Parécevos normal esta situación?

Gustaríame que todos fixésemos unha reflexión sobre isto e pensemos en cambiar a situación. O GALEGO É DE TODOS.

Pablo Mouriño Pereiro B2A

Editorial:

Ola, rapaces e rapazas!. Nesta nosa primeira edición de Dálle á lingua, pensamos en expresar o noso galego interprentándoo mediante un poema de Rosalía de Castro, ben coñecida por todos nós, os galegos e as galegas. Este poema Rosalía adicáballo á nai e nós collémolo como unha boa réplica para adicarllo ao noso Galeguiño; esperamos que vos guste o noso traballo, Lede, rapaces, lede!:

Meu galeguiño é un santo,
un santiño do ceo.
Se se me arreprende por fóra
quedo chorando por dento.

Meu galego, meu galeguiño,
meu galego do corazón,
que me acompañou toda a vida
debaixo do meu mantón.

Se non fosen as túas palabras,
eu non sei se viviría,
se non fosen polo tempo e o amor,
que as túas palabras nos agasallan
¿Nós que fariamos?

¿Que procuras ó quererme?
¿Que teimas ó atenderme sen cansarme cada día?
Só quero estar á túa beira
por mor se me precisas.
E despois, ó atenderme,
achegarme ben á túa vida;
o amor que as túas palabras regalan
e pide que eu as diga.

E son moitos os que viven,
atendendo ós máis feridos
Para quenes viven humildes,
sen facer moito ruído.

As palabras do galego piden en nós o servicio:
nós estamos estamos a cumprilas,
e sabemos que ao facelo
chegará o seu reino.

¿Que procuras ó quererme?
¿Que teimas ó quererme sen cansarme cada día?
Só quero estar á túa beira,
por mor se me precisas.
E despois, ó atenderme,
achegarme ben a túa vida;
o amor que as túas palabras regalan,
e píden que eu as diga.

Meu galego é un santo,
un santiño do ceo.
Se se me arreprende por fora
quedo chorando por dentro.

Meu galego, meu galeguiño,
meu galego do corazón,
que me acompañou toda a vida,
debaixo do meu mantón.

Cristina Lopéz Somoza e Sonia Ribadulla Torreiro, 2ºBAC-A

NOVAS DO CENTRO:

Outro ano máis, e , polo tanto, moitas novas máis! E como ía ser este ano tranquilo, se xa o primeiro día comezamos cun posíbel temporal!

E xa, en outubro, un dos primeiros acontecementos, unha folga polos nosos intereses, xa que a todos e a todas, nos van afectar dentro de pouco os “contratos lixo”, a discriminación das mulleres, a discriminación que sofre a universidade pública fronte á privada...

E por outra banda, para o noso lecer, moitas outras actividades coma xa unhas cantas excursións, que aínda que curtas, moi interesantes e culturais, e para todos os cursos; as sesións cinematográficas, o magosto... e moitas outras máis.

Así que xa sabedes, a participar nelas, para poder seguir realizándoas e que se fagan moitas máis!

Ana Sánchez Pérez e Esmeralda Seijas García

O GRUPO “EL PROGRESO” LANZA UN DIARIO GRATUÍTO EN GALEGO NAS 7 GRANDES CIDADES.

O diario chamarase “De luns a venres”, e editarase nos días laborables como indica o seu nome. Terá a súa sede en Santiago de Compostela e estará dirixido por Afonso Álvarez Riveiro.

O seu cargo terá un grupo de xóvenes xornalistas novos dirixidos por Martín García Piñeiro.

UN VOLUNTARIADO LINGÜÍSTICO AXUDARÁ ÁS PERSOAS INTERESADAS EN APRENDER GALEGO.

Un grupo de galegofalantes compartirá parte do seu tempo con outras persoas que precisen axuda para aprender a lingua.

Comezará nos inicios do ano 2007 en Santiago de Compostela, coa intención de aplicalo con posterioridade no resto das cidades.

'La Coruña' co diñeiro do galego

Non o ides cres, pero nun anuncio publicado na prensa o pasado 20 de novembro, dentro do macroconvenio entre a Confederación de Empresarios e a Secretaría Xeral de Política Lingüística, aparece o topónimo da cidade deturpado, o que xa ocurrira en dúas ocasións anteriores no mesmo convenio. Debido a este convenio, xa non existen axudas públicas para a galeguización do comercio.
O diñeiro que antes servía para promocionar a introdución do noso idioma en empresas, agora paga a vulneración da Lei de Normalización que o Parlamento galego aprobou por unanimidade. Hai que ter cara!

A CONSELLERÍA RESPONDE Á FOLGA ESTUDANTIL CUNHA PROPOSTA DE NOVO DECRETO.

A raíz da folga estudantil do 8 de novembro, a Consellería de Educación traballou nos últimos días para sacar adiante un borrador que adaptase o sistema educativo ao Plan Xeral de Normalización Lingüística.

MANUEL MARÍA, XA Á VENDA A REEDICIÓN DO DISCO “OS SOÑOS NA GAIOLA”.

Sae xa a venda á reedición do disco “Os soños na gaiola” con voz e música do cantante Suso Vaamonde e letra de Manuel María. Dito traballo inclúe dúas unidades didácticas: unha sobre a lingua e outra sobre a música. Están especialmente pensadas para traballar con elas nas aulas de Educación Infantil e Primaria.

LAURA VÁZQUEZ CASAL

MARIANA RODRÍGUEZ-NAVAS VAL

TOXOS E FLORES :

Flores: queremos adicar este apartado a todos aqueles profesores/as que están colaborando co Equipo de Normalización Lingüística ou que contribúen cun pequeno esforzo para que a nosa lingua progrese!

Así mesmo a tódo os alumnos e alumnas que tamén se animan a participar (por certo,un número bastante reducido, ai que ver...)

Toxos: e estes para aqueles profesores/as que pola contra non intentan que mellore ninguna das actividades propostas polo Equipo, e que tampouco se animan a publicar aínda que sexa un pequeno artigo. Porque anímannos a nós pero eles...

Ana Sánchez Pérez e Esmeralda Seijas García

DÁLLE Á LINGUA, ano XIII, núm. 22, DECEMBRO, 2006. DÁLLE Á LINGUA é responsabilidade do Colectivo “Lugrís Freire”, grupo de traballo do Equipo de Normalización Lingüística do IES Melide.

Consello de Redacción:

Esmeralda Seijas Laura Vázquez

Mariana Rodríguez-Navas Ana Sánchez Cristina Lopéz Sonia Ribadulla Pablo Mouriño Ana Mejuto

Iván Vidal Patricia Iglesias

Ingri García Edurne Suárez

Belén Fernández Paco Veiga

Maquetación: Susana Rial

Se queres colaborar, podes. Non poñas esa cara de gandaina e prepara de contado a túa colaboración para o próximo número.

PASSSATEMPOS

FUGA DE VOGAIS.

Se colocas no seu sitio as vogais que se desprenderon, descubrirás o nome de sete grupos de música galega.

M__ L L __ D __ __ R__

F __ X __ N __ S V __ N T __ S

S __ S __ N __ S __ __ V __ N __

C R __ S T __ N P __ T __

L __ __ R N __ L__ B R __

B __ R R __ G Ú __ T T __

F __ __ N __ R __ C __

Se colocas no seu sitio as vogais que se desprenderon, descubrirás o nome de catro discos de Carlos Núñez

__ S __ M __ R __ S L __ B R __ S

__ __R M __ N D __ D __ D __ S __ S T R __ L __ S

M __ __ __ L __ N G __

T __ D __ S __ S M __ N D __ S

(ANA MEJUTO, IVÁN VIDAL E PATRICIA IGLESIAS, DE S3ºD)

BUSCA MEDIANTE O SALTO DO CABALO OS SEGUINTES NOMES DE CANTANTES GALEGOS:

EMILO CAO, SUSANA SEIVANE, CARLOS NUÑEZ, CRISTINA PATO, AMANCIO PRADA, XOSÉ MANUEL BUDIÑO

AL	VA	SE	BER	NU	NE	SA	VA	BU	TAS
XO	XA	DI	SEI	SU	SEI	EL	VIR	DI	NE
NE	E	TI	MA	LOS	NA	PE	DI	IN	DI
CRIS	VER	LO	PA	DA	VID	NU	ÑO	TA	TI
TI	NA	ZA	CAR	CIO	TO	DA	SA	ÑEZ	LIO
CA	PA	MAN	PA	RI	LEI	O	MI	TA	MI
A	TO	MON	XA	ZO	PRA	PO	LIO	CA	E

INGRI GARCÍA E EDURNE SUÁREZ (S3ºD)