|
O día 13 de novembro de 2002 o casco do petroleiro Prestige rachou fronte á costa galega, provocando a maior catástrofe ecolóxica de toda a nosa historia |
|
Nunha clase de 1º de BAC, o profesor dixo:
|
|
|
Eva Moreda (Colaboración especial. Graciñas)
|
Xa vén das nubes
en forma de neve
a auga da vida
Xa vén do río
cargada de troitas
a auga da vida
Xa vén dos regatos
chea de pureza
a auga da vida
Xa vén do mar
ás costas galegas
¿a auga da vida?
A auga bica delicadamente as intrincadas costas da vila, adaptándose con dozura á súa sinuosidade. Vai e volta, movida coma o títere polas húmidas mans da marea. Xoga ás agachadas entre as covas de rocha da praia, trepa por elas cubríndoas de infindos brillos das cores do arco da vella que reflicten a luz do sol.
A beira do mar trae un recendo a caracola, ó compás da brisa mariñeira que dirixe desde as alturas a ira de Eolo cara á terra.
Esperto; esperto deste agradable soño, moi distante da realidade. Miro con tristura a través do cristal. A miña alma tórnase acibeche, escura, da mesma escuridade do mar esta mañá. Os meus ollos observan, amedrentados, o negro e espeso bicar das augas sobre a costa.
Ó abri-la ventá, un intenso cheiro a xofre inunda o espírito, mánchao de catástrofe. E eu pregunto, ¿ata cando?
O MAR EN PERIGO
Tres meses esperando coller os percebes nas rochas
Tres meses vixiando que non os leven as ondas
Tres semanas de desgracia e de vertidos cheirentos
Tres semanas de angustia e de rilar os dentes
Tres días esperando que se acerque a nova mancha
Tres días de traballo e durmindo sobre a lancha
Tres horas fitando o horizonte do mar
Tres horas pensando como se estende este mal
Tres minutos mirando ó ceo
Tres minutos rezando a Deus
Noelia López
E agora...
Dende pequerrecha acudín a esta praia da miña vila. Sendo inverno ou verán, outono ou primavera. Isto non tiña importancia; o caso era escapar de todo e buscar a alguén ou algo que me comprendese, que tivese en conta a miña opinión de rebelde sen causa. E, como non, alí estaba ela.
Aquí aprendín a nadar e a mergullar, divisei grandes barcos, coñecín e xoguei cos golfiños, pasei horas mortas falando co mar. Cando tiña gañas de chorar acudía á miña praia e só as miñas bágoas conseguían ensuciar as súas claras augas.
Pero agora, agora non queda nada que non estea destruído pola cruel e negra man dese vertido tóxico que tinguiu, xunto co meu corazón, o mar, as areas, os peixes, as aves e a fonte de vida dos mariñeiros; eses mariñeiros que me contaban as historias máis asombrosas sobre o amor das sereas, mariñeiros e mar. Pero agora as súas caras mostran un ollar tristeiro. Algúns falan de marchar cara a augas descoñecidas. Eu sei que endexamais ninguén esquecerá esta praia; tamén sei que, estean onde estean, máis lonxe ou máis preto de aquí, a súa alma vai quedar amarrada a este peirao.
As palabras quedan curtas e carecen de sentimento en comparación coa miña paixón por esta praia. Hoxe foi un deses días nos que precisaba ser escoitada; tiven medo de ir, pero fun, e o meu corazón esnaquizouse coma se fose un deses xarróns fráxiles de porcelana, desconsolado polas imaxes que estaba a mirar. Despois dun bo anaco preguntándome o porqué daquela desfeita, volvín á miña casa, sentei a carón do lume e chorei por esta praia na que aínda se mergullan os meus soños e segredos e que, aínda que pasen mil anos, non volverá ser como era. E quizais este pobo mude con ela.
Santiago Sanjurjo
Mira ó horizonte.
Si, mira. Sen medo.
Noto como che treme a pel.
Podo sentir como o teu corazón se quebra.
A túa mirada trata de evitalo.
Non peches as pálpebras;
mirar no teu interior é máis perigoso
que mirar cara a adiante.
Non deixes a mente en branco, non.
É difícil, seino. Imposible.
Pero eu que coño digo…
Non sei nada.
Non, non. Non chores…
Bueno, si.
Que os teus choros limpen
corrosivos a perversión.
Estás perdido. Non sabes onde te atopas.
Cecais sabes onde pisas
pero pensas que é mellor
estar noutro lugar.
Non podes máis.
Derrúbaste.
Caes coma un peso morto.
Xaces sobre a area e o mar
bica ponzoñento a túa fronte.
Morre.
Todo está morto
e perdido.
Pero mereceu a pena.
Merece a pena.
Se non, ¿quen ía escoitar
o son da nosa propia voz universal?
|
Ángela Chao Cobo
|
CULPABLE - Eu... – Respondín timidamente e con gran sentimento de culpa.- Eu non pretendía facer dano. - ¿Ai non? – Cortoume con gran estrondo, precedido por un lóstrego.- ¿E logo, que pensabas? ¿Crías que ías ser coma unha brisiña de verán? - Non é iso. – Respondín de novo.- Non nacín para facer mal. O meu deber era axudar, ser parte do desenvolvemento. - Pois ben viches o que axudaches... – Falou con dureza.- ¡Es peor có demo! Non sabes coidar nada. Por iso Poseidón che vai impoñe-lo xusto castigo. ¿Queres dicir algo antes da sentencia final? - Ben, sei que son o causante de tanta desgracia e tanta perda. – Dixo o cru.- Pero deixádeme que me explique. Dende que comecei a traballar, tiña como labor axudar nas fábricas, coas máquinas, e moitas cousas máis. En esencia son bo, pero se non se me trata co debido coidado, podo transformarme. Moitos homes decatáronse que de min se podía sacar moito beneficio. E como canto un máis ten, máis quere ter, pensaron que obterían máis proveito se me facían viaxar en medios precarios. E por eso mesmo négome a crer que eu só tiven toda a culpa, porque agora son o que dou a cara, pero moitos detrás de min foron grandes cuasantes do vertido. Xamais tiven como propósito tinguir de dor as cristalinas augas galegas, tan ricas en ouro comestible. Tampouco pretendía ser un asasino, a min nada me fixeron as nécoras, os percebes, as pescadas,... Eu non quería matalos, pero o meu temperamento é así. Dóeme ver o que fixen, doeme ver á xente con caras grises, vagando paseniñamente e cavilando sobre o seu incerto futuro. Ó igual que me doe ver os nenos pequenos, pois eu servía para facer xoguetes, non para derrubalos seus soños nos que aparecían castelos con altas torres, pontes levadizas,... feitos de inocencia e de area. Da mesma area que xa non respira, que está asfixiada baixo o meu corpo, no que de vez en cando, tentan asomar as cunchas e pedriñas que antes servían de colar ás olas. Cando aquela parella de namorados ve como desaparece o seu recuncho preferido e ó mesmo tempo ve como as súas ilusións tamén foron rachadas, o meu corazón de xeo sente pequenas punzadas. E dende aquí, dende o máis profundo dos océanos, voume estendendo polo litoral, vendo como a miña presencia deixa pobos emporcallados, fedorentos e esquecidos. Abandoados polos que buscan un traballo lonxe e senten a necesidade de deixar atrás o seu fogar, levando as almas quebradas. Os espacios máis fermosos desapareceron, as gaivotas deixaron de voar... e eu tan só podo pensar, ¿por que? ¿por que fixen isto? |
|
Tamara Dorado
Fernández
|
Relato dun náufrago Cando aquela mañá saín do porto, un terrible presaxio percorreu o meu casco, xa non era xove e levaba vintecinco anos a surca-los mares cheo de cru; pero algo me dicía que esta vez ía ser diferente, que sería a última vez. Xa notara máis veces como a ponte de mando enferruxaba cada día máis ou o motor non rexía ben... e aínda así o meu capitán teimaba con saír ó mar. Enchéronme as entrañas de pegañento fuel, e partimos. Ranqueando fomos todo o camiño, eu ía sen folgos, pero o meu capitán seguía a berrar "¡A toda máquina!", eu non podía máis: pola miña idade xa tería que estar xubilado, pero cos tempos que corren un ten que traballar ata que lle chegue a hora do desguace. Ó ir póla metade do traxecto, notei como unha fisura se abría polo meu corpo, comezaba a perder fuel, aceite... estaba a verquer ó mar aquel horrible líquido, os peixiños que por alí pasaban pensaron que era tinta das luras, mais tarde se decataron de que non era certo, porque xa estaban mortos. Logo comezaron a vir uns señores e leváronme de acá para acolá, mentres que o meu bandullo non paraba de chiscar, deixando un funesto rastro por onde quixera que eu fose. Tanto cambio de lugar fixo que o meu xa feble esquelete partira, pouco a pouco notei como ata a alma me quedaba dividida en dúas metades, e eu devolvía cada vez máis petróleo con máis e máis forza, máis e máis negro; eu comezaba a afundir entre as grandes ondas que me cubrían case por completo, e o meu peso morto facíame desaparecer para sempre no fondo do mar. O fuel íase do meu carón; sentía ganas de saír e ve-lo mundo que se lle ocultara, saír é chegar ata a costa, saía de min con máis forza cada vez, e eu estaba máis e máis asulagado pola auga cegada do océano. Algún peixe tentou vir a facerme compaña, como se dun Galeón afundido me tratase, pero os seus esforzos foron inútiles, a sustancia inmunda que me inundaba producíalle-la morte. Todos me miran con cara de risón, e eu tento explicarlles que eu non teño a culpa, que os responsables son uns homes vestidos de gris que arriscan a saúde do noso mar por aforrar catro pesos. |
Eva Moreda
Este texto leuse en Burela, o 18 de xaneiro, no acto "Arte contra a marea negra", unha iniciativa solidaria na que colaboraron varios escritores e artistas plásticos da Mariña.
Eu son un areal cegado, un areal cegado, amordazado, atado por grosas bandas de tea negra que non me deixan ver, nin falar, nin moverme, nin respirar, nin aínda chorar; grosas bandas que só me deixan volverme cara a min mesmo e afogar nun silencio de cemiterio.
Eu son un cormorán, un cormorán que amenceu un día vestido de chapapote e que agora agoniza sobre unha rocha, condenado a ver agonizar cara a el todo o mundo que coñeceu e que el consideraba o mellor dos mundos posibles.
Eu son un peixe, un peixe que loita por cruzar o muro de petróleo que lle puxeron por enriba e saír fóra a respirar, a respirar e a comprobar que todo segue coma sempre e que o que está a vivir non é máis ca un pesadelo.
Eu son unha rocha, unha rocha que sempre creu ser forte ante os embates da marea, unha fortaleza que albergaba milleiros de vidas diminutas e que agora non é máis ca un esquelete baleiro habitado por pantasmas.
Eu son un barco, un barco que non se pode mover e que, cravado no porto, mira cara a un horizonte escuro e incerto onde pareceu afundirse o mundo.
Eu son o mar, o mar que antes era da cor do viño e que agora está atacado por un cancro negro e misterioso que se lle infiltra coma un exército nas veas, deixando só morte e silencio onde antes había riquezas máis preciosas que o ouro.
Eu son un país, un país pequeno e perdido ó que parece que alguén sentenciou a morrer en silencio entre o negro da indiferencia. Pero este pequeno país sabe que nunca vai deixar que executen a súa condena.