Selectividade: Cuestións de relixión e mitoloxía

A adiviñación é unha arte moi considerada entre os romanos: sinala as distintas formas e o nome de quen se ocupaba de cada una delas (setembro 2006)

Coñecemento da mitoloxía romana e o nome dos días da semán (xuño 2003, setembro 2005)

¿Por que cres que os romanos foron abandonando a súa relixión e acabaron practicando os cultos de orixe oriental? (setembro 2006)

PERÍODOS

Dende a Fundación de Roma á 2ª guerra púnica (deuses autóctonos, influencia itálica e etrusca)

Dende o final da 2ª guerra púnica ata ó final da República (influencia grega, abandono dos cultos máis antigos)

Dende os primeiros tempos do Imperio (novas relixións de influencia oriental)

CARACTERÍSTICAS DA RELIXIÓN ROMANA

Fusión:

Elementos mediterráneos: fecundidade, elementos da natureza, ciclos das colleitas
- Marte, Saturno, Diana, Liber, Pomona
Elementos indoeuropeos: carácter patriarcal e guerreiro, xerarquización
- Xupiter, Marte, Quirino, Fauno, Pales

Conservación dos aspectos máis antigos e tolerancia ás novas influencias (politeísmo aberto)

Importancia do culto e ritual

Concepción abstracta e funcional dos deuses

Carácter histórico das lendas romanas (heroes que forxaron Roma)

Relación estreita entre Estado e Relixión: 3 niveis de culto: sacra domestica , gentilicia , publica

Paralelismo entre relixión e dereito: votum , do ut des .

OS SACERDOTES

Relación estreita entre Relixión – Estado.

A sorte da súa cidade vinculada ó estado de ánimo das divindades.
Institucións relixiosas: encargadas das cuestións sagradas. A súa finalidade é conseguir que os deuses sexan propicios e obter os seus favores.

Conexión poder político e relixioso:

Organización en colexios

Encargados do culto ós deuses da cidade:
- Rex Sacrorum
- Flamines: Flamen Dialis (Xúpiter), Martial (Marte), etc.
- Pontífices: culto público. Calendario. Cerimonias. Pontifex Maximus.
- Vestales: mulleres patricias. Vesta. Vestal maior.
- Salios: abren campañas militares en marzo. Danzas rituais. Marte.
- Fetiales: ritos de declaración de guerra e firma de tratados de paz.
Culto ós deuses da natureza:
- Lupercos: consagrados a Fauno. Protección contra os lobos.
- Arvales: consabrados a Dea Día (Ceres). Protección dos campos.
Predicción do porvir:
- Augures: intérpretes dos presaxios celestes. Predicción do futuro mediante auspicios (vó das aves, polos sagrados) ou observación de raios, tronos e lóstregos. Cerimonias de inauguración de cidades e templos.
- Arúspices : Predicción do futuro mediante a examinación das entranas das víctimas. Orixe etrusca.
- Decemviros : Cerimonias sagradas. Consulta dos Libri Sibyllini : remedios para os problemas.

AS FESTAS RELIXIOSAS

Feriae : festividades relixiosas. Cerimonia: sacrificios + fórmulas rituais, cánticos.

As máis importantes:

Saturnalia : decembro. Se suspendían todas as actividades, inversión dos papeis sociais (escravos>amos), intercambio de regalos.
Lupercalia: febreiro. En honor de Fauno. Sacrificio dun can o macho cabrío. Rito dos Lupercos para favorecer fertilidade.
Liberalia: marzo. En honor de Liber (Baco). Protección para as colleitas. Liba , pasteliños entregados por vellas.
Ludi : xogos. Cerimonias relixiosas misturadas con competicións de todo tipo (teatro, loitas de gladiadores, carreiras de carros, etc)
- Ludi Romani (Xúpiter), Ludi Saeculares (renovación do século), Ludi Apolinares (Apolo)

CULTO PRIVADO

Dentro da familia e dirixido polo paterfamilias

Lares (divindades tutelares do fogar)
Penates (de penus, “despensa”, velan polo benestar da familia)
Genius (representa a forza enxendradora do varón, individual, vela polo seu protexido ata que morre)

PERÍODOS