| |
Xosé
Fernández Ferreiro, poeta, narrador e xornalista galego nacido
en Nogueira de Ramuín no 1931, é o autor desta novela realista
e de intriga que tan en conexión está coa corrupta actualidade
na que nos movemos. O fío argumental da historia condúcenos
pola situación de sufrimento que rodea a vida de Xosé Manuel
Ortiz Cancela, profesor do instituto Concepción Arenal ó que
se lle imputa a violación de María Teresa Seoane Iglesias,
unha moza de dezasete anos que acudía ás súas clases. Tras
estas acusacións a reputación do protagonista poñerase en
dúbida, converténdose para os ollos da masa nun noxento violador;
problema que el puido evitar se accedera á chantaxe que o
pai da suposta víctima, anteriormente, lle propuxera, consistente
en achegar unha determinada cantidade de diñeiro a cambio
do seu silencio. A percepción de carácter, obviamente negativa,
xeralizada do pobo atópase reforzada polo constante bombardeo
dos medios de comunicación, especialmente dos xornais e da
radio de Vilagrande, que son os encargados de especular coa
realidade coa única finalidade de lucrarse. Este rexeitamento
tamén afecta á familia máis achegada do licenciado (muller,
fillos e pais); sendo estes, xunto con algúns compañeiros
do centro, os únicos que confiaron incondicionalmente, a pesar
da existencia de vagas dúbidas, na súa ¿inocencia? Esto demostra
a importancia que nesta novela ten a amizade; unha amizade
que é capaz de loitar contra as feroces críticas da opinión
pública.
Todo este caótico contexto no que se desenvolve a nova vida
dos personaxes principais crea unha agonía moi marcada en
Xosé, levándoo en ocasións a unha feble distorsión da realidade
que lle permite consumar en soños algúns desexos sexuais do
seu propio Iso. A espera do xuízo prolongouse durante un extenso
ano no que as aldraxes, as discriminacións, o insomnio e a
soidade foron a constante no día a día desta familia da vila
de Babío. Mais a súa incerteza remata co fallo do xuíz a favor
da adolescente; sen embargo, os sucesos toman un camiño moi
distinto cara ó final da novela. Os acontecementos son relatados
por un narrador en terceira persoa omnisciente, pero tamén
aparece o autor implícito na obra, permitíndolle isto inmiscirse
máis no mundo que el mesmo crea.
Dende
o punto de vista formal non nos convenceu a forma de narrar
os feitos, posto que en ocasións se fai moi repetitiva e o
tempo discursivo é, ademais de lento, demasiado lineal para
o noso gusto, preferindo pois algo con máis contrastes temporais
e se cabe máis dinámico. Aínda así a parte final espertou
en nós bastante interese xa que mostra un desenlace inesperado
e aberto ás diferentes suxestións do lector. Finalmente, respecto
ó contido, gústanos o enfoque que lle proporciona ó tema da
violación sexual a menores aínda que prefeririamos un maior
énfase á hora de describir a situación da rapaza. Tamén compartimos
co autor a feroz crítica que realiza cara ós medios de comunicación,
posto que os describe como medios materialistas que non teñen
entre os seus principios a transmisión de información obxectiva
ós cidadáns, senón manipular a realidade ó seu antollo para
facela máis atractiva; técnica ante a cal a inmensa masa da
poboación non se mostra crítica, engulindo a información que
queren que engulan. Así mesmo, queremos rematar dicindo que
nos parecen moi ilustrativos algúns comentarios que se introducen
disimuladamente ó longo da obra e nos que se critican aspectos
da política galega actual.
Lidia
Espiño e Patricia Méndez, 2º Bach., decembro
de 2002

|
|