Programación do módulo de Seguridade Informática

De Wiki do Pazo da Mercé

(Diferenzas entre revisións)
(→Identificación do ciclo)
 
(Non se mostran 31 revisións do historial.)
Liña 1: Liña 1:
-
== Introdución ==
+
== Identificación da programación ==
-
O módulo sobre o que versa esta programación pertence ao ciclo formativo de grao medio de Sistemas microinformáticos e redes correspondente á familia profesional de Informática. Este módulo é impartido no primeiro curso deste ciclo.
+
=== Identificación do centro ===
-
O módulo ten unha duración total de 213 horas, distribuídas en 8 sesións semanais de 50 minutos.
+
* '''Código do centro''': 36019402
-
A normativa de referencia desta programación didáctica é o Decreto 27/2010, do 25 de febreiro, polo que se establece o currículo do ciclo.
+
* '''Nome do centro''': IES Pazo da Mercé
-
== Obxectivos xerais do módulo ==
+
* '''Concello do centro''': As Neves
-
A enorme proliferación das redes de ordenadores na actualidade fai que sexa imposible concibir o sistema informático de forma illada, senón sempre como parte dunha rede conectado cun conxunto de máquinas, compartindo datos e recursos. Dentro delas, as redes de área local son as que dotan ás empresas da infraestrutura informática necesaria para o desenvolvemento do seu negocio da maneira máis eficiente.
+
* '''Curso académico''': 2011-2012
-
Neste módulo os alumnos reciben a formación necesaria para a implantación, configuración e xestión de redes de área local e a súa conexión coas redes de área extensa, analizando e estudando todos aqueles elementos fundamentais neste tipo de redes.
+
=== Identificación do ciclo ===
-
Os obxectivos específicos a acadar coa impartición do módulo son os seguintes:  
+
* '''Código da familia profesional''': IFC
-
* Comprender os elementos e características básicas das redes de comunicacións.
+
-
* Coñecer as características físicas das transmisións e manipular os distintos compoñentes de conexión.
+
-
* Coñecer as distintas topoloxías de rede lóxicas e físicas.
+
-
* Coñecer e realizar os pasos necesarios para o deseño e documentación dunha rede de área local.
+
-
* Implantar o cableado e dispositivos necesarios nunha rede de área local.
+
-
* Implantar e configurar redes de área local sen fíos.
+
-
* Detectar e resolver problemas de conectividade que poden producirse nas redes de área local.
+
-
* Comprender as arquitecturas de redes.
+
-
* Analizar e configurar os distintos protocolos de redes no nivel de enlace.
+
-
* Manexar e configurar diferentes dispositivos de rede.
+
-
* Configurar redes de área local baseadas no protocolo IP, con diversos sistemas operativos.
+
-
* Coñecer e manexar os distintos protocolos e ferramentas para a xestión de redes.
+
-
== Desenvolvemento curricular das unidades didácticas ==
+
* '''Nome da familia profesional''': Informática e comunicacións
-
=== Unidade didáctica 1: Introdución ás redes de comunicacións ===
+
* '''Código do ciclo''': CMIFC01
-
Esta unidade de traballo introduce aos alumnos nos conceptos básicos das redes de comunicacións, os elementos que compoñen un sistema de comunicación , así como a clasificación xeral das redes de ordenadores.
+
* '''Nome do ciclo''': Sistemas microinformáticos e redes
-
==== Obxectivos didácticos ====
+
* '''Grao''': Medio
-
* Coñecer os conceptos básicos das redes de comunicación e as transmisións.
+
* '''Réxime''': Xeral-ordinario
-
* Distinguir os distintos tipos de rede en base ao seu tamaño.
+
-
* Coñecer a evolución dos medios de comunicación.
+
-
==== Contidos ====
+
=== Identificación do módulo profesional e unidades formativas ===
-
* Concepto e obxectivos das redes.
+
* '''Código do módulo''': MP0226
-
* Historia das redes de comunicacións.
+
-
* Diferencia entre transmisión e comunicación.
+
-
* Elementos dos sistemas de comunicación.
+
-
* Clases de liñas de comunicación.
+
-
* Clases de redes de ordenadores.
+
-
==== Actividades ====
+
* '''Nome do módulo''': Seguridade informática
-
* Identificar distintos tipos de redes en función das súas características.
+
* '''Curso''': 2º
-
* Resolver cuestións sobre contidos básicos abordados na unidade.
+
-
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
+
* '''Sesións semanais''': 8
-
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
+
* '''Horas anuais''': 140
-
* '''RA1''': CA1.1, CA1.2
+
* '''Sesións anuais''': 168
-
=== Unidade didáctica 2: Aspectos físicos das transmisións ===
+
=== Profesorado responsable da programación ===
-
Nesta unidade de traballo abórdanse todos aqueles coñecementos relacionados cos aspectos físicos das transmisións necesarios para a comunicación nunha rede de ordenadores. Analizaranse os distintos medios de transmisións e as súas características, así como os dispositivos para a intercomunicación de redes a nivel físico.
+
* '''Elabora a programación''': Antonio de Andrés Lema
-
==== Obxectivos didácticos ====
+
* '''Imparte o módulo''': Antonio de Andrés Lema
-
* Coñecer os distintos procesos que se poden producir nas transmisións.
+
== Obxectivos xerais do módulo ==
-
* Diferenciar as distintas clasificacións de transmisións en base ás súas características técnicas.
+
-
* Distinguir as posibles perturbacións que se poden producir nunha transmisión.
+
-
* Coñecer os distintos medios de transmisión utilizados nas redes de ordenadores e as súas características, así como os procedementos básicos para a súa manipulación.
+
-
* Analizar os elementos do cableado estruturado.
+
-
* Coñecer e manipular os distintos dispositivos de conexión de redes a nivel físico.
+
-
==== Contidos ====
+
Os obxectivos específicos a acadar coa impartición do módulo son os seguintes:
 +
* Coñecer os riscos dun sistema informático e as técnicas de seguridade que se poden aplicar.
 +
* Coñecer a lexislación relativa á seguridade dos sistemas informáticos.
 +
* Manexar os criterios e dispositivos de seguridade básicos nun CPD.
 +
* Manexar sistemas de alimentación ininterrompida.
 +
* Manexar sistemas de almacenamento redundante e distribuído.
 +
* Coñecer os elementos que dotan ao sistema de tolerancia aos fallos.
 +
* Realizar copias de seguridade e imaxes do sistema.
 +
* Coñecer e manexar os elementos dunha PKI.
 +
* Coñecer e manexar os elementos de seguridade no sistema operativo.
 +
* Coñecer e manexar os elementos de seguridade na navegación por Internet e no uso do correo electrónico.
 +
* Instalar e configurar mecanismos de seguridade tanto en redes cableadas como en redes sen fíos.
 +
* Instalar e configurar un firewall.
-
* A codificación
+
== Concreción do currículo ás características do ámbito produtivo ==
-
* Frecuencia e ancho de banda
+
-
* Características das transmisións: Redes punto a punto e multipunto, transmisións analóxicas e dixitais, transmisións en serie e en paralelo, transmisións símplex, dúplex e semidúplex, transmisións síncronas e asíncronas e redes banda base e banda ancha
+
-
* A multiplexación
+
-
* Perturbacións nas transmisións. Tipos
+
-
* Medios de transmisión:
+
-
** Par trenzado. Categorías e clases
+
-
** Coaxial. Tipos
+
-
** Fibra óptica. Tipos
+
-
** Redes sen fíos. Tipos
+
-
* Elementos do cableado estruturado
+
-
* Realizar cableado con cable par trenzado, coaxial e fibra óptica, colocando os conectores correspondentes e comprobando o seu correcto funcionamento
+
-
* Dispositivos de conexión de redes: Tarxetas de rede, repetidores, hubs e módems
+
-
* Identificar e prever os riscos laborais nos procesos de montaxe da rede
+
-
==== Actividades ====
+
O módulo “Seguridade Informática” pertence ao ciclo de Formación Profesional de grao medio “Sistemas Microinformáticos e Redes”, que ten unha duración de 2.000 horas ao longo de 2 cursos académicos, ao que lle corresponde o título de “Técnico en sistemas microinformáticos e redes”. Este módulo impártese durante o segundo curso.
-
* Realizar de cables de par trenzado cruzados para a conexión directa de dous equipos.
+
O desenvolvemento curricular de este módulo ten como referencia de partida o Real Decreto 1691/2007, do 14 de decembro (BOE nº 3446 do 17 de xaneiro de 2008), onde se establece o currículo do ciclo “Sistemas Microinformáticos e Redes”.
-
* Montaxe do cableado dunha aula seguindo os estándares do cableado estruturado, facendo uso de rosetas de conexión, canalizacións, rack de distribución e paneis de parcheamento.
+
-
* Realización de cables coaxiais e de fibra óptica.
+
-
* Conexión de equipos en rede por medio dun hub.
+
-
* Busca en Internet de modelos, fabricantes e prezos dos distintos elementos de conexión de redes analizados.
+
-
* Resolver cuestións sobre os contidos básicos da unidade.
+
-
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
+
== Desenvolvemento curricular das unidades didácticas ==
-
 
+
-
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
+
-
 
+
-
* '''RA1''': CA1.1, CA1.2, CA1.3, CA1.4
+
-
* '''RA2''': CA2.1, CA2.2, CA2.3, CA2.4, CA2.5, CA2.6, CA2.7, CA2.8, CA2.9
+
-
* '''RA3''': CA3.1, CA3.2, CA3.3, CA3.4, CA3.5, CA3.6, CA3.7
+
-
* '''RA6''': CA6.1, CA6.2, CA6.7, CA6.9
+
-
* '''RA7''': CA7.1, CA7.2, CA7.3, CA7.4, CA7.5, CA7.6, CA7.8, CA7.9
+
-
 
+
-
=== Unidade didáctica 3: Deseño e documentación das redes locais ===
+
-
A implantación dunha rede local precisa dun plan lóxico que defina a estrutura global da mesma e serva de guía para a instalación física. Ademais, o correcto mantemento da rede só é posible a partir dunha documentación que indique a ubicación e configuración dos elementos da mesma. Nesta unidade o alumnado aprenderá como interpretar e realizar o esquema lóxico e documentación necesaria dunha rede local.
+
=== Unidade didáctica 1: Introdución á seguridade informática ===
==== Obxectivos didácticos ====
==== Obxectivos didácticos ====
-
* Interpretar e realizar o esquema lóxico dunha rede local.
+
* Coñecer os riscos dun sistema informático e as técnicas de seguridade que se poden aplicar (Actividades 1, 2, 3 e 5).
-
* Manexar algún programa de diagramación para realizar o deseño de redes.
+
* Distinguir os distintos tipos de seguridade non sistemas informáticos (Actividade 5).
-
* Coñecer a documentación e etiquetado necesario nunha rede local.
+
* Coñecer a lexislación relativa á seguridade dos sistemas informáticos (Actividade 6).
-
* Elaborar os manuais técnicos necesarios para o deseño da rede.
+
==== Contidos ====
==== Contidos ====
-
* Convencións de etiquetado do cableado dunha rede.
+
* Obxectivos da seguridade informática.
-
* Elementos da documentación dunha rede local.
+
* Seguridade física e lóxica.
-
* Manexar programas de diagramación para a elaboración dun esquema lóxico de rede de acordo cos requirimentos indicados.
+
* Seguridade activa e pasiva.
-
* Valorar a importancia da planificación dos proxectos para garantir a calidade e nivel de cumprimento dos mesmos con respecto aos requirimentos establecidos.
+
* Ameazas e fraudes nos sistemas de información.
 +
* Lexislación relacionada coa seguridade da información.
==== Actividades ====
==== Actividades ====
-
* Elaboración de deseños de LANs e planificacións da implantación sobre supostos prácticos.
+
* '''Actividade 1''': Utilizar a ferramenta sfc para verificar a integridade do ficheiros protexidos en Windows.
-
* Interpretar a documentación dunha rede local para localizar distintos elementos da mesma.
+
* '''Actividade 2''': Utilizar as ferramentas nmap e Zenmap para detectar vulnerabilidades dos sistemas informáticos.
 +
* '''Actividade 3''': Consultar boletíns de vulnerabilidades de sistemas operativos.
 +
* '''Actividade 4''': Analizar a principal lexislación sobre a seguridade da información (LOPD e LSSI) e resolver cuestións prácticas sobre as mesmas.
 +
* '''Actividade 5''': Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
Liña 135: Liña 97:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
-
* '''RA1''': CA1.5, CA1.6
+
* '''RA1''': CA1.1, CA1.2, CA1.3, CA1.7, CA1.8
-
* '''RA3''': CA3.1
+
* '''RA6''': CA6.1, CA6.2, CA6.3, CA6.4, CA6.5, CA6.6, CA6.7
-
=== Unidade didáctica 4: Topoloxías de redes ===
+
=== Unidade didáctica 2: Seguridade pasiva: Hardware e almacenamento ===
-
 
+
-
Unha rede de ordenadores non se constrúe simplemente estendendo un cableado, senón que é imprescindible unha organización tanto física como lóxica para que a rede opere correctamente. Esta unidade de traballo aborda as distintas topoloxías lóxicas e físicas existentes nas redes de ordenadores, analizando as vantaxes e inconvenientes de cada unha delas.
+
==== Obxectivos didácticos ====
==== Obxectivos didácticos ====
-
* Comprender a necesidade e funcións da topoloxía nas redes de ordenadores.
+
* Manexar os criterios e dispositivos de seguridade básicos nun CPD (Actividades 1, 2 e 9).
-
* Diferenciar as distintas topoloxías físicas e as súas características.
+
* Manexar sistemas de alimentación ininterrompida (Actividade 3).
-
* Diferenciar as distintas topoloxías lóxicas e as súas características.
+
* Manexar sistemas de almacenamento redundante e distribuído (Actividades 4, 5, 6 e 9).
 +
* Coñecer os elementos que dotan ao sistema de tolerancia aos fallos (Actividade 7).
 +
* Instalar e configurar servizos en clúster (Actividade 8).
==== Contidos ====
==== Contidos ====
-
* Concepto topoloxía: Topoloxía lóxica e física
+
* Ubicación e protección física:
-
* Topoloxías físicas: Bus, estrela, anel e malla
+
** Factores para elixir a ubicación do CPD.
-
* Topoloxías lóxicas: Bus e anel
+
** Sistemas de control de acceso.
 +
** Sistemas de videovixilancia: Sistemas PoE.
 +
** Sistemas de climatización e protección no CPD.
 +
* Sistemas de alimentación ininterrompida.
 +
* Almacenamento redundante e distribuído:
 +
** Sistemas RAID.
 +
** Almacenamento externo:
 +
*** ''Network Attached Storage''.
 +
*** ''Storage Area Network''.
 +
* Sistemas tolerantes a fallos.
 +
* Clusters de servidores.
==== Actividades ====
==== Actividades ====
-
* Seleccionar topoloxías para redes en base a unha serie de requirimentos para unha rede.
+
* '''Actividade 1''': Configurar unha cámara de videovixilancia IP e a súa conexión a un sitch PoE.
-
* Resolver cuestións sobre os contidos básicos da unidade.
+
* '''Actividade 2''': Analizar vantaxes e inconvenientes sobre diferentes ubicacións e configuracións para un CPD.
 +
* '''Actividade 3''': Instalar e configurar SAIs: Cambiar as baterías, monitorizar o seu estado e configurar accións en caso de esgotamento das baterías.
 +
* '''Actividade 4''': Configurar almacenamentos RAID hardware e software con Windows e Linux.
 +
* '''Actividade 5''': Resolver exercicios prácticos sobre o funcionamento dos sistemas RAID.
 +
* '''Actividade 6''': Instalar e configurar sistemas de almacenamento externos e de rede.
 +
* '''Actividade 7''': Montar un equipo con fonte de alimentación e tarxeta de rede redundantes.
 +
* '''Actividade 8''': Configurar equipos en clúster.
 +
* '''Actividade 9''': Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
Liña 163: Liña 142:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
-
* '''RA1''': CA1.7, CA1.8
+
* '''RA2''': CA2.1, CA2.2, CA2.3, CA2.4, CA2.5
-
 
+
* '''RA3''': CA3.1, CA3.2, CA3.3, CA3.4, CA3.8, CA3.9
-
=== Unidade didáctica 5: Arquitecturas de redes e modelos de referencia ===
+
-
Esta unidade didáctica presenta ao alumnado as arquitecturas estándares e os protocolos nos que se basean a redes de ordenadores actuais, e o seu funcionamento.
+
=== Unidade didáctica 3: Seguridade pasiva: Recuperación de datos ===
==== Obxectivos didácticos ====
==== Obxectivos didácticos ====
-
* Comprender a necesidade dos estándares para a conexión de sistemas abertos.
+
* Realizar e restaurar copias de seguridade do sistema (Actividades 1 e 6).
-
* Analizar as características do modelo de referencia OSI e os seus distintos niveis.
+
* Recuperar datos dun disco perdidos (Actividade 2).
-
* Analizar as características da pila de protocolos TCP/IP, similitudes e diferencias co modelo OSI.
+
* Realizar e restaurar imaxes do sistema, xeneralizándoas para distinto tipo de hardware (Actividades 3, 4 e 5).
==== Contidos ====
==== Contidos ====
-
* Conceptos de estándares e protocolos
+
* Tipos de copias de seguridade.
-
* Principais organismos de estandarización
+
* Realizar copias de seguridade en Windows e Linux.
-
* Modelo de referencia OSI. Compoñentes
+
* Modos de recuperación fronte a perdas no sistema operativo.
-
** Funcións dos distintos niveis do modelo OSI
+
* Ferramentas para a recuperación de datos perdidos.
-
* A pila de protocolos TCP/IP
+
* Creación e restauración de imaxes do sistema:
-
** Funcións dos distintos niveis e correspondencia co modelo OSI
+
** Servizo de preparación do sistema para a creación de imaxes en Windows: O sysprep.
-
* Valorar a importancia dos estándares para a conexión de sistemas informáticos
+
* Políticas de copias de seguridade.
-
* Comprender a necesidade de arquitecturas para a definición de solucións para as redes de ordenadores
+
==== Actividades ====
==== Actividades ====
-
* Comparar as similitudes e diferencias dos modelos OSI e TCP/IP, e a súa implantación nas aplicacións de rede actuais.
+
* '''Actividade 1''': Facer copias de seguridade en Windows e Linux.
-
* Investigación sobre os principais organismos de estandarización de redes e importancia dos estándares definidos polos mesmos.
+
* '''Actividade 2''': Instalar e utilizar algunha ferramenta de recuperación de datos perdidos (Recuva).
-
* Resolver cuestións sobre os contidos básicos da unidade.
+
* '''Actividade 3''': Crear imaxes do sistema e restauralas utilizando Clonezilla.
 +
* '''Actividade 4''': Manexas ferramentas de recuperación do sistema operativo.
 +
* '''Actividade 5''': Usar o ''sysprep'' en Windows.
 +
* '''Actividade 6''': Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
Liña 196: Liña 176:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
-
* '''RA1''': CA1.1, CA1.8
+
* '''RA3''': CA3.2, CA3.5, CA3.6, CA3.7, CA3.10
-
* '''RA4''': CA4.2, CA4.3
+
* '''RA4''': CA4.7
-
=== Unidade didáctica 6: O nivel de enlace. Protocolos ===
+
=== Unidade didáctica 4: Criptografía e métodos de cifrado ===
-
 
+
-
O nivel de enlace é o que proporciona os mecanismos e procedementos necesarios para a conexión directa de equipos dentro dunha rede de área local, control de erros, acceso ao medio, etc. Nesta unidade didáctica abordaranse os distintos elementos do nivel de enlace así como os protocolos máis relevantes dentro do mesmo.
+
==== Obxectivos didácticos ====
==== Obxectivos didácticos ====
-
* Comprender as funcións básicas do nivel de enlace nas redes de ordenadores.
+
* Distinguir os elementos e técnicas dos sistemas de cifrado (Actividades 1, 3 e 4).
-
* Coñecer o funcionamento e estrutura xeral dos protocolos de nivel de enlace máis relevantes.
+
* Coñecer e manexar os elementos dunha PKI (Actividades 2 e 3).
-
* Comprender o funcionamento dos dispositivos de rede que operan a nivel de enlace e os mecanismos para a súa manipulación e configuración.
+
* Utilizar Openssl para a xestión de certificados dixitais (Actividade 2).
==== Contidos ====
==== Contidos ====
-
* Funcións do nivel de enlace.
+
* Técnicas de criptografía: Cifrado simétrico e asimétrico.
-
** O control de erros. Algoritmos relevantes para a detección e corrección de erros.
+
* Funcións hash e sinatura dixital.
-
** Os métodos de acceso ao medio. Principais métodos de acceso ao medio.
+
* Certificados dixitais.
-
** Segmentación e formación de paquetes. Direccionamento.
+
* Infraestrutura de chave pública (PKI).
-
* Os estándares IEE 802.x
+
-
** Diferentes estándares definidos polo IEE 802.
+
-
** Subniveis do nivel de enlace: Subnivel de acceso ó medio e de control de enlace lóxico.
+
-
* O protocolo 802.3: Ethernet.
+
-
** Características e formato da trama.
+
-
** Estándares definidos por Ethernet.
+
-
* O protocolo 802.5: Token Ring.
+
-
** Características e formatos das tramas.
+
-
* Outros protocolos de nivel de enlace: FDDI, AppleTalk e ARCNet.
+
-
* Dispositivos a nivel de enlace:
+
-
** Pontes ou bridges.
+
-
** Conmutadores ou switches. Configuración switches.
+
-
** Segmentación en redes virtuais (VLANs). Protocolos.
+
==== Actividades ====
==== Actividades ====
-
* Configuración de switches e montaxe de redes na aula.
+
* '''Actividade 1''': Cifrado e sinatura de documentos con GPG.
-
* Realización se exercicios de simulación do funcionamento de switches e hubs.
+
* '''Actividade 2''': Xenerar certificados dixitais con openssl e con Windows Server.
-
* Diferenciar as características principais dos distintos protocolos a nivel de enlace.
+
* '''Actividade 3''': Utilizar certificados dixitais para o cifrado e sinatura de correo electrónico e documentos.
-
* Resolver cuestións sobre os contidos básicos da unidade.
+
* '''Actividade 4''': Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
Liña 240: Liña 205:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
-
* '''RA1''': CA1.3
+
* '''RA1''': CA1.4, CA1.5, CA1.6
-
* '''RA3''': CA3.8, CA3.9
+
* '''RA5''': CA5.7
-
* '''RA4''': CA4.2, CA 4.3
+
-
* '''RA6''': CA6.1, CA6.2, CA6.3, CA6.4, CA6.5, CA6.6, CA6.7, CA6.8, CA6.9
+
-
 
+
-
=== Unidade didáctica 7: Montaxe e configuración de redes locais sen fíos ===
+
-
A expansión nos últimos anos das tecnoloxías sen fíos nas redes de ordenadores, coa inclusión dentro desta de multitude de dispositivos móbiles e ''netbooks'' fundamenta a necesidade de introducir unha unidade didáctica específica para abordar os procedementos de implantación, configuración e administración das redes sen fíos.
+
=== Unidade didáctica 5: Seguridade activa no sistema ===
==== Obxectivos didácticos ====
==== Obxectivos didácticos ====
-
* Implantar unha rede sen fíos, instalando os dispositivos de conexión necesarios e configurando os equipos para a conexión á rede
+
* Coñecer e manexar os elementos de seguridade no sistema operativo (Actividades 1, 2, 4, 5, 6 e 9).
-
* Configurar sobre un punto de acceso sen fíos os parámetros básicos da rede sen fíos
+
* Instalar e configurar dispositivos de autenticación de usuarios (Actividade 3).
-
* Coñecer as limitacións e problemas existentes na conectividade de redes sen fíos e aplicar as solucións necesarias segundo o caso
+
* Identificar as accións e/ou tipos de software que pode ameazar o sistema e as técnicas de protección que se poden utilizar (Actividade 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8 e 9).
==== Contidos ====
==== Contidos ====
-
* O protocolo 802.11: Funcionamento, características e variantes
+
* Seguridade no acceso á elementos críticos do sistema: BIOS, xestor de arranque e particións do disco.
-
* Mecanismos de seguridade nas redes en fíos
+
* Autenticación dos usuarios:
-
* Puntos de acceso sen fíos. Configuración
+
** Políticas de contrasinais.
-
* A cobertura nas redes sen fíos: Tipos de antenas e características
+
** Sistemas biométricos.
 +
** Sistemas de bloqueo de equipos.
 +
** Sistemas de tarxeta con certificado dixital.
 +
* Vulnerabilidades do sistema, bugs e instalación de actualizacións.
 +
* Monitorización do sistema operativo.
 +
* Conxelación dos datos do disco.
 +
* Software que vulnera a seguridade do sistema e medidas de actuación:
 +
** Tipos de software malicioso: Virus, troiano, bomba lóxica, ''cracker'', ''dialer'', ''keylogger'', ''spyware'', etc.
 +
** Antivirus: Tipos e técnicas de análise.
==== Actividades ====
==== Actividades ====
-
* Configurar de puntos de acceso sen fíos seguindo unha serie de requisitos indicados polo profesor
+
* '''Actividade 1''': Configurar restricións de acceso por medio de contrasinal á BIOS e ao xestor de arranque.
-
* Realizar probas de cobertura con distintos tipos de antenas e distintas variantes do protocol
+
* '''Actividade 2''': Cifrar particións dun disco, con Windows e Linux.
-
* Resolver cuestións sobre os contidos básicos da unidade
+
* '''Actividade 3''': Instalar e manexar diversos de autenticación do sistema (por contrasinal, certificado dixital ou elementos biométricos).
 +
* '''Actividade 4''': Configurar e aplicar as actualizacións tanto en Windows como en Linux.
 +
* '''Actividade 5''': Utilizar diferentes ferramentas de monitorización dos accesos no sistema operativo.
 +
* '''Actividade 6''': Manexar algunha ferramenta de conxelación do sistema.
 +
* '''Actividade 7''': Facer unha wiki cos distintos tipos de software malicioso e as técnicas de defensa existentes.
 +
* '''Actividade 8''': Instalar algún antivirus gratuíto e analizar as súas funcionalidades principais.
 +
* '''Actividade 9''': Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
Liña 272: Liña 247:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
-
* '''RA5''': CA5.1, CA5.2, CA5.3, CA5.4, CA5.5, CA5.6, CA5.7, CA5.8, CA5.9, CA5.10
+
* '''RA1''': CA1.5
-
* '''RA6''': CA6.1, CA6.2, CA6.3, CA6.4, CA6.5, CA6.6, CA6.7, CA6.8, CA6.9
+
* '''RA4''': CA4.1, CA4.2, CA4.3, CA4.4, CA4.5, CA4.6
 +
* '''RA5''': CA5.7
-
=== Unidade didáctica 8: O nivel de rede. Protocolos e direccionamento IP ===
+
=== Unidade didáctica 6: Seguridade activa en redes ===
-
 
+
-
O nivel de rede permite a conexión de equipos que non teñen que estar conectados directamente entre si, mediante o enrutamento dos paquetes de orixe ao destino. Polo tanto, o coñecemento das funcións principais do nivel de rede, dos protocolos máis relevantes que pertencen a este nivel e a súa configuración, así como a configuración de dispositivos de rede que operan a nivel de rede son fundamentais para a implantación e xestión de redes de área local.
+
==== Obxectivos didácticos ====
==== Obxectivos didácticos ====
-
* Comprender as funcións do nivel de rede nas redes de ordenadores.
+
* Coñecer e manexar os elementos de seguridade na navegación por Internet e no uso do correo electrónico (Actividades 2 e 3).
-
* Deseñar redes IP de de área local definindo as direccións e máscaras de rede a utilizar nos distintos nodos da rede e os dispositivos de conexión a utilizar.
+
* Instalar e configurar mecanismos de seguridade tanto en redes cableadas como en redes sen fíos (Actividades 1, 4, 5 e 6).
-
* Coñecer os procedementos de configuración de routers.
+
==== Contidos ====
==== Contidos ====
-
* Funcións do nivel de enlace. Enrutamento.
+
* Protocolos seguros: HTTPS, SSH e NX.
-
* Protocolo IP:
+
* Seguridade nos navegadores web: Configuración de niveis de seguridade en distintos navegadores, almacenamento de contrasinais e datos de formularios, xestión da caché do navegador, manexo do historial, almacenamento de certificados dixitais, bloqueador de ventás emerxentes, xestión de ''cookies'', administración de complementos e plugins.
-
** Direccionamento e clases de direccións.
+
* Seguridade no acceso ao correo electrónico: Criterios de seguridade na configuración do cliente de correo e protección ante ''spam'', ''phishing'', ''hoax'', etc.
-
** Segmentación de redes: dominios de colisión e dominios de broadcast.
+
* Control dos servizos de rede.
-
** Subredes e máscaras de rede.
+
* As redes privadas virtuais (VPN).
-
* Outros protocolos: DHCP, ICMP, ARP e RARP, e PPP e SLIP.
+
* Ferramentas de auditoría de redes.
-
* Mecanismos para a tradución de direccións: NAT
+
* Seguridade en redes WIFI: Protocolos WEP e WPA.
-
* Dispositivos de interconexión a nivel de rede. Enrutadores ou routers:
+
-
** Funcionamento e configuración.
+
-
** Protocolos de enrutamento.
+
-
** Comandos básicos de configuración de routers.
+
-
* Deseño de LANs definindo as direccións, máscaras de rede e dispositivos de rede necesarios de acordo aos requirimentos establecidos.
+
==== Actividades ====
==== Actividades ====
-
* Realizar deseños do direccionamento da rede e dispositivos a utilizar para unha rede de área local partindo dunha serie de requirimentos establecidos.
+
* '''Actividade 1''': Conectarse a un equipo remoto utilizando ssh e o protocolo NX.
-
* Configuración de routers e táboas de enrutamento.
+
* '''Actividade 2''': Analizar a configuración de seguridade dos principais navegadores web; Internet Explorer e Mozilla Firefox.
-
* Monitorizar os sinais visuais dos dispositivos de interconexión.
+
* '''Actividade 3''': Instalar e configurar clientes de correo electrónico; Windows Mail, Thunderbird.
-
* Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.
+
* '''Actividade 4''': Configurar unha VPN entre equipos da aula.
 +
* '''Actividade 5''': Instalar redes WIFI e configurar os protocolos de seguridade.
 +
* '''Actividade 6''': Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
Liña 311: Liña 281:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
-
* '''RA1''': CA1.3
+
* '''RA1''': CA1.5
-
* '''RA4''': CA4.2, CA 4.3
+
* '''RA2''': CA2.6, CA2.7
-
 
+
* '''RA5''': CA5.1, CA5.2, CA5.3, CA5.4, CA5.5, CA5.6, CA5.7
-
=== Unidade didáctica 9: Niveis de transporte e aplicación ===
+
-
Esta unidade de traballo aborda o estudo dos fundamentos e principais características dos protocolos de transporte TCP e UDP, que son os utilizados hoxe en día na ampla maioría das redes tanto de área local como de área extensa. No nivel de aplicación, abórdanse tamén a análise dos protocolos e servizos máis utilizados en redes, como son telnet, ftp, http, smtp, o servicio de DNS, etc.
+
=== Unidade didáctica 7: Seguridade de alto nivel en redes: O firewall ===
==== Obxectivos didácticos ====
==== Obxectivos didácticos ====
-
* Comprender os servizos do nivel do nivel de transporte e o seu funcionamento básico.
+
* Instalar e configurar un firewall (Actividades 1, 2 e 3).
-
* Coñecer os principais protocolos de aplicación das redes e o seu funcionamento.
+
-
* Comprender as funcionalidades das pasarelas ou gateways.
+
==== Contidos ====
==== Contidos ====
-
* Protocolos TCP y UDP:
+
* Características e funcións do firewall.
-
** Funcionamento básico.
+
* Tipos de firewalls.
-
** O direccionamento no nivel de transporte: Os portos.
+
* Filtrado de paquetes.
-
* Protocolos de aplicación:
+
* Instalación e configuración de firewalls.
-
** Telnet, FTP, SMTP, SNMP, HTTP, DNS.
+
* Arquitecturas de rede con firewalls.
-
* Dispositivos de conexión de redes a nivel de aplicación: As pasarelas ou gateways.
+
* Monitorización do firewall.
==== Actividades ====
==== Actividades ====
-
* Seleccionar protocolos necesarios para certos servizos dentro dunha rede.
+
* '''Actividade 1''': Instalar e configurar o firewall con Windows e con Linux.
-
* Configuración e xestión de pasarelas.
+
* '''Actividade 2''': Configurar un router firewall baixo os requisitos indicados polo profesor.
-
* Resolver cuestións sobre os contidos básicos da unidade.
+
* '''Actividade 3''': Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
Liña 343: Liña 310:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
-
* '''RA4''': CA4.2
+
* '''RA5''': CA5.8
-
=== Unidade didáctica 10: Configuración e monitorización do nodo de rede con Windows  ===
+
=== Unidade didáctica 8: Comprensión de textos e vocabulario técnico en Inglés ===
-
 
+
-
A configuración e xestión do software da rede, concretamente do sistema operativo de rede e os seus servizos asociados, é unha peza clave na implantación e explotación da mesma. Nesta unidade de traballo, abórdanse os procedementos necesarios para a configuración e monitorización dun nodo de rede utilizando o sistema operativo Windows, utilizando tanto as versión de cliente de Windows XP, Windows Vista e Windows 7, como a versión de servidor Windows Server.
+
-
 
+
-
==== Obxectivos didácticos ====
+
-
 
+
-
* Configurar a conectividade en rede de Windows.
+
-
* Utilizar as ferramentas rede incluídas en Windows.
+
-
* Configurar os servizos de DHCP, enrutamento e NAT con Windows Server.
+
-
 
+
-
==== Contidos ====
+
-
 
+
-
* Configuración de TCP/IP en Windows.
+
-
* Soporte de protocolos IPX e NetBeui.
+
-
* Comandos básicos de rede: ipconfig, ping, arp, tracert, netstat, etc.
+
-
* Configuración do servizo de enrutamento e NAT en Windows Server.
+
-
* Configuración do servizo DHCP en Windows Server.
+
-
* Ferramentas de monitorización do rendemento da rede.
+
-
* Configuración do firewall de Windows.
+
-
 
+
-
==== Actividades ====
+
-
 
+
-
* Configurar a conexión en rede de diferentes versións do sistema operativo Windows.
+
-
* Utilizar os comandos de rede en exercicios prácticos.
+
-
* Configurar o servidor de DHCP en Windows Server.
+
-
* Configurar o servizo de enrutamento e NAT en Windows Server.
+
-
* Configurar o firewall de Windows.
+
-
* Instalar e manexar de ferramentas de monitorización de rede.
+
-
 
+
-
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
+
-
 
+
-
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
+
-
 
+
-
* '''RA4''': CA4.1, CA4.2, CA4.3, CA4.4, CA4.5
+
-
* '''RA6''': CA6.1, CA6.2, CA6.3, CA6.4, CA6.5, CA6.6, CA6.7, CA6.8, CA6.9
+
-
 
+
-
=== Unidade didáctica 11: Configuración e monitorización do nodo de rede con Linux ===
+
-
 
+
-
Nesta unidade de traballo, abórdanse os procedementos necesarios para a configuración e xestión de LANs con Linux, analizando as vantaxes e inconvenientes con respecto a Windows. Esta unidade permite ó alumno asimilar a importancia dos sistemas abertos e os estándares dentro das redes de ordenadores, así como poder manexar distintas alternativas de sistemas operativos e software de xestión da rede de área local.
+
-
 
+
-
==== Obxectivos didácticos ====
+
-
 
+
-
* Configurar Linux en rede.
+
-
* Utilizar os comandos e ferramentas básicas de rede en Linux.
+
-
* Configurar servizos de rede en Linux.
+
-
 
+
-
==== Contidos ====
+
-
 
+
-
* Configuración de TCP/IP en Linux.
+
-
* Comandos básicos de rede: ifconfig, ping, arp, traceroute, netstat, etc.
+
-
* Arranque e parada de servizos en Linux.
+
-
* Configuración do servizo de enrutamento e NAT en Linux.
+
-
* Configuración do servizo DHCP en Linux.
+
-
* Ferramentas de monitorización do rendemento da rede.
+
-
* Configuración do firewall de Linux.
+
-
 
+
-
==== Actividades ====
+
-
 
+
-
* Configurar o sistema en rede e utilizar os comandos de rede de Linux.
+
-
* Configurar e implantar en Linux os diferentes servizos de rede abordados na unidade.
+
-
* Configurar o firewall en Linux.
+
-
 
+
-
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
+
-
 
+
-
Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:
+
-
 
+
-
* '''RA4''': CA4.1, CA4.2, CA4.3, CA4.4, CA4.5
+
-
* '''RA6''': CA6.1, CA6.2, CA6.3, CA6.4, CA6.5, CA6.6, CA6.7, CA6.8, CA6.9
+
-
 
+
-
=== Unidade didáctica 12: Comprensión de textos e vocabulario técnico en Inglés ===
+
O carácter fortemente cambiante e dinámico do contorno profesional da informática e as novas tecnoloxías fai imprescindible que o alumno adquira a capacidade de comprender de forma autónoma textos e documentos de diversas fontes e en diferentes formatos que lle permitan adaptarse a novos sistemas, ferramentas, etc. É por iso que nesta unidade tratarase de aumentar a capacidade do alumnado de extraer a información útil dos textos, fundamentalmente de carácter técnico, que lle permita levar a cabo unha formación continua na carreira profesional unha vez rematado o ciclo formativo.
O carácter fortemente cambiante e dinámico do contorno profesional da informática e as novas tecnoloxías fai imprescindible que o alumno adquira a capacidade de comprender de forma autónoma textos e documentos de diversas fontes e en diferentes formatos que lle permitan adaptarse a novos sistemas, ferramentas, etc. É por iso que nesta unidade tratarase de aumentar a capacidade do alumnado de extraer a información útil dos textos, fundamentalmente de carácter técnico, que lle permita levar a cabo unha formación continua na carreira profesional unha vez rematado o ciclo formativo.
Liña 424: Liña 322:
==== Obxectivos didácticos ====
==== Obxectivos didácticos ====
-
* Extraer información da lectura de documentos técnicos, manuais, etc.
+
* Extraer información da lectura de documentos técnicos, manuais, etc (Actividade 1).
-
* Manexar o vocabulario técnico en inglés relativo as tecnoloxías, ferramentas, procesos, etc. abordadas no módulo.
+
* Manexar o vocabulario técnico en inglés relativo as tecnoloxías, ferramentas, procesos, etc. abordadas no módulo (Actividades 2 e 3).
==== Actividades ====
==== Actividades ====
-
* Resolver cuestións sobre diversas lecturas propostas polo profesor.
+
* '''Actividade 1: Resolver cuestións sobre diversas lecturas propostas polo profesor'''
-
* Elaborar glosarios de termos técnicos en inglés e resolver cuestións sobre os termos incluídos.
+
** '''Duración''': 2 sesións.
-
* Manexar ferramentas en inglés e analizar os termos máis relevantes.
+
** '''Tarefas do profesorado''': Ofrecer ao alumnado unha serie de lecturas para que seleccionar para logo presentar unha serie de cuestións sobre o lido.
 +
** '''Tarefas do alumnado''': Ler o texto seleccionado e resolver as cuestións que se lle presentan.
 +
** '''Recursos necesarios''': Aula virtual.
 +
** '''Instrumentos de avaliación''': Cuestionario na aula virtual do centro, que corrixe de forma automática os resultados de cada alumno.
 +
 
 +
* '''Actividade 2: Elaborar glosarios de termos técnicos en inglés e resolver cuestións sobre os termos incluídos'''
 +
** '''Duración''': 2 sesións.
 +
** '''Tarefas do profesorado''': Propoñer ao alumnado diversos termos en inglés para que elabore un glosario de termos relacionados co módulo.
 +
** '''Tarefas do alumnado''': Buscar o significado dos termos e elaborar con eles o glosario.
 +
** '''Recursos necesarios''': Aula virtual.
 +
** '''Instrumentos de avaliación''': Glosario na aula virtual do centro.
 +
 
 +
* '''Actividade 3: Manexar ferramentas en inglés e analizar os termos máis relevantes'''
 +
** '''Duración''': 1 sesión.
 +
** '''Tarefas do profesorado''': O profesor proporá utilizar durante períodos do curso as ferramentas de traballo en inglés (sistema operativo, aplicacións, etc.) e resolverá co grupo o significado das palabras máis relevantes.
 +
** '''Tarefas do alumnado''': Manexar as ferramentas en inglés e buscar o significado das palabras máis relevantes.
 +
** '''Recursos necesarios''': Equipos informáticos.
 +
** '''Instrumentos de avaliación''': Folla de cálculo no que o profesor anotará a cualificación do traballo de cada alumno.
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
==== Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ====
Liña 438: Liña 353:
* Obtívose información de documentos técnicos e manuais.
* Obtívose información de documentos técnicos e manuais.
-
* Utilizouse o vocabulario técnico en inglés para comprender documentos tećnicos e manuais.  
+
* Utilizouse o vocabulario técnico en inglés para comprender documentos tećnicos e manuais.
== Contidos mínimos ==
== Contidos mínimos ==
Os contidos mínimos imprescindibles para a superación do módulo son os seguintes:
Os contidos mínimos imprescindibles para a superación do módulo son os seguintes:
-
* Coñecemento dos elementos básicos dun proceso de comunicación, así como distinguir os distintos tipos de redes segundo o seu tamaño.
+
* Riscos dun sistema informático e as técnicas de seguridade que se poden aplicar.
-
* Coñecer as principais características das comunicacións e das liñas de comunicación.
+
* Tipos de técnicas de seguridade.
-
* Coñecer e manipular os diferentes tipos de cableado: par trenzado, coaxial e fibra óptica.
+
* Lexislación relativa á seguridade dos sistemas informáticos.
-
* Coñecer e manipular os distintos dispositivos de conexión de redes.
+
* Criterios e dispositivos de seguridade básicos nun CPD.
-
* Colocación do cableado dunha rede facendo uso de conectores, canalizacións, armarios de distribución e paneis de parcheamento.
+
* Sistemas de alimentación ininterrompida.
-
* Interpretar e elaborar esquemas lóxicos de rede de acordo aos requirimentos indicados.
+
* Sistemas de almacenamento redundante e distribuído.
-
* Coñecer e levar a cabo os pasos necesarios para o deseño dunha rede de área local.
+
* Sistemas tolerantes a fallos.
-
* Distinguir as distintas topoloxías de rede existentes, e as súas características.
+
* Realizar copias de seguridade en Windows e Linux.
-
* Distinguir as principais arquitecturas de rede e os niveis que comprenden, así como as funcións de cada un dos niveis.
+
* Creación e restauración de imaxes do sistema.
-
* Coñecer as funcións do nivel de enlace e as características dos principais protocolos.
+
* Técnicas de criptografía: Cifrado simétrico e asimétrico.
-
* Instalar e configurar redes locais sen fíos.
+
* Elementos dunha PKI.
-
* Coñecer as funcións do nivel de rede e as características do protocolo IP.
+
* Seguridade no acceso á elementos críticos do sistema: BIOS, xestor de arranque e particións do disco.
-
* Definir o direccionamento IP e máscaras necesarias para unha rede.
+
* Autenticación dos usuarios: políticas e sistemas de autenticación.
-
* Coñecer os principais protocolos de aplicación de rede.
+
* Software que vulnera a seguridade do sistema e medidas de actuación.
-
* Configurar nodos de rede con Windows e Linux.
+
* Seguridade nos navegadores web e no acceso ao correo electrónico.
 +
* As redes privadas virtuais (VPN).
 +
* Seguridade en redes WIFI: Protocolos WEP e WPA.
 +
* Instalación e configuración de firewalls.
== Metodoloxía ==
== Metodoloxía ==
Liña 463: Liña 381:
Con respecto á metodoloxía didáctica a seguir na impartición do módulo, cabe destacar os seguintes aspectos:
Con respecto á metodoloxía didáctica a seguir na impartición do módulo, cabe destacar os seguintes aspectos:
-
* No comezo de cada unidade de traballo, exporánse na clase os conceptos e obxectivos fundamentais da mesma.
+
* No comezo de cada unidade de traballo, exporanse na clase os conceptos e obxectivos fundamentais da mesma.
-
* Nas distintas sesións da ensino-aprendizaxe, o profesor introducirá os novos conceptos buscando sempre a implicación do alumnado no establecemento de debates para aclarar no máximo posible estes conceptos. Para favorecelo, o profesor plantexará durante a explicación cuestións que propicien o razoamento dos alumnos e alumnas. Tentarase desta forma aclarar todas as dúbidas que poidan aparecer sobre os temas abordados. Por outra banda, a exposición das distintas unidade na clase realizarase mediante un wiki no que ademais de expoñer os contidos propios da mesma, os alumnos poderán acceder a enlaces na web que complementan e amplían estes contidos. Desta forma preténdese tamén fomentar a autonomía na formación e a capacidade de análise crítica nos alumnos, co obxectivo de favorecer a súa aprendizaxe permanente unha vez rematado o ciclo formativo.
+
* Nas distintas sesións da ensino-aprendizaxe, o profesor introducirá os novos conceptos buscando sempre a implicación do alumnado no establecemento de debates para aclarar no máximo posible estes conceptos. Para favorecelo, o profesor presentará durante a explicación cuestións que propicien o razoamento dos alumnos e alumnas. Tentarase desta forma aclarar todas as dúbidas que poidan aparecer sobre os temas abordados. As explicacións apoiaranse no uso do libro de texto e de material que o profesorado ofrecerá ao alumnado a través da ferramenta de ''e-learning'' implantada na aula virtual do centro.
-
* A continuación, os alumnos e alumnas realizarán diferentes actividades prácticas sobre os conceptos e procesos expostos, que variarán segundo a unidade. Moitas destas actividades serán realizadas coa ferramenta de ''e-learning'' implantada na aula virtual do centro, incluíndo diversos cuestionarios sobre os contidos fundamentais das distintas unidades didácticas.
+
* No desenvolvemento da unidade, os alumnos e alumnas realizarán diferentes actividades prácticas sobre os conceptos e procesos expostos, que variarán segundo a unidade. Moitas destas actividades serán realizadas na aula virtual do centro, incluíndo diversos cuestionarios sobre os contidos fundamentais das distintas unidades didácticas.
* En ocasións, os alumnos realizarán traballos en grupos, propostos polo profesor.
* En ocasións, os alumnos realizarán traballos en grupos, propostos polo profesor.
Liña 479: Liña 397:
!Sesións
!Sesións
|-
|-
-
|U.D. 1: Introdución ás redes de comunicacións
+
|U.D. 1: Introdución á seguridade informática
-
|6
+
-
|-
+
-
|U.D. 2: Aspectos físicos das transmisións
+
-
|35
+
-
|-
+
-
|U.D. 3: Deseño e documentación das redes locais
+
|10
|10
|-
|-
-
|U.D. 4: Topoloxías de redes
+
|U.D. 2: Seguridade pasiva: Hardware e almacenamento
-
|6
+
|30
|-
|-
-
|U.D. 5: Arquitecturas de redes e modelos de referencia
+
|U.D. 3: Seguridade pasiva: Recuperación de datos
-
|10
+
|30
|-
|-
-
|U.D. 6: O nivel de enlace. Protocolos
+
|U.D. 4: Criptografía e métodos de cifrado
-
|19
+
|20
|-
|-
-
|U.D. 7: Montaxe e configuración de redes locais sen fíos
+
|U.D. 5: Seguridade activa no sistema
-
|12
+
|25
|-
|-
-
|U.D. 8: O nivel de rede. Protocolos e direccionamento IP
+
|U.D. 6: Seguridade activa en redes
-
|23
+
|30
|-
|-
-
|U.D. 9: Niveis de transporte e aplicación
+
|U.D. 7: Seguridade de alto nivel en redes: O firewall
-
|6
+
|16
|-
|-
-
|U.D. 10: Configuración e monitorización do nodo de rede con Windows
+
|U.D. 9: Comprensión de textos e vocabulario técnico en Inglés
-
|46
+
|7
-
|-
+
-
|U.D. 11: Configuración e monitorización do nodo de rede con Linux
+
-
|40
+
-
|-
+
-
|U.D. 12: Comprensión de textos e vocabulario técnico en Inglés
+
-
|10
+
|}
|}
Liña 522: Liña 428:
* No comezo do módulo, o profesor realizará unha '''avaliación inicial''' que permitirá coñecer o nivel de coñecementos previos do alumnado e poder adaptar o ritmo desenvolvemento das clases e realización das actividades.
* No comezo do módulo, o profesor realizará unha '''avaliación inicial''' que permitirá coñecer o nivel de coñecementos previos do alumnado e poder adaptar o ritmo desenvolvemento das clases e realización das actividades.
-
* No desenvolvemento e/ou remate da unidade didáctica, o alumnado resolverá unha serie de cuestións sobre os contidos e actividades realizadas, que serán despois resoltos na clase co obxectivo de clarificar todos os erros que se cometidos. Este instrumento permitirá aplicar os seguintes criterios de avaliación:
+
* No desenvolvemento e/ou remate da unidade didáctica, o alumnado resolverá unha serie de cuestións sobre os contidos e actividades realizadas, que serán despois resoltos na clase co obxectivo de clarificar todos os erros que se cometidos. Este instrumento permitirá aplicar en cada unidade didáctica os criterios de avaliación establecidos para a mesma.
-
** CA1.1, CA1.2, CA1.3, CA1.4, CA1.5, CA1.7, CA1.8
+
-
** CA2.1, CA2.2, CA2.9
+
-
** CA3.8, CA3.9
+
-
** CA4.2, CA4.3
+
-
** CA5.1, CA5.2, CA5.3, CA5.4, CA5.7, CA5.10
+
-
** CA6.1, CA6.3, CA6.5
+
-
** CA7.5, CA7.6, CA7.7
+
* En ocasións, o alumnado realizará actividades de investigación para elaborar presentacións ou artigos sobre algúns dos contidos da unidade, con obxecto de fomentar así a súa autonomía e capacidade de análise e síntese de información. Aplicaranse nestas actividades os criterios de avaliación expostos no apartado anterior.
* En ocasións, o alumnado realizará actividades de investigación para elaborar presentacións ou artigos sobre algúns dos contidos da unidade, con obxecto de fomentar así a súa autonomía e capacidade de análise e síntese de información. Aplicaranse nestas actividades os criterios de avaliación expostos no apartado anterior.
-
* Tamén se proporán ao alumnado actividades de busca de prezos e características de dispositivos e elementos de conexión manexados, facendo uso da documentación técnica proporcionada polo fabricante. Aplícanse con este instrumento os seguintes criterios de avaliación:
+
* Nas distintas actividades prácticas de instalación e configuración realizadas polo alumnado aplicaranse tamén os criterios de avaliación recollidos en cada unha das unidades didácticas.
-
** CA1.3, CA1.4
+
-
** CA5.3
+
-
 
+
-
* Nas unidades didácticas 2, 6 e 7, realizaranse diversas actividades e probas prácticas de colocación de conectores no cableado e montaxe e configuración de redes con e sen fíos, que servirán como instrumento para aplicar os seguintes criterios de avaliación:
+
-
** CA1.2
+
-
** CA2.1, CA2.2, CA2.3, CA2.4, CA2.5, CA2.6, CA2.7, CA2.8, CA2.9
+
-
** CA3.1, CA3.2, CA3.3, CA3.4, CA3.5, CA3.6, CA3.7, CA3.8, CA3.9
+
-
** CA5.2, CA5.3, CA5.4, CA5.5, CA5.6, CA5.7, CA5.8, CA5.9, CA5.10
+
-
** CA6.1, CA6.2, CA6.3, CA6.5, CA6.6, CA6.7, CA6.9
+
-
** CA7.1, CA7.2, CA7.3, CA7.4, CA7.5, CA7.6, CA7.7, CA7.8, CA7.9
+
-
 
+
-
* Na unidade didáctica 3 o alumnado terá que realizar o deseño dunha rede local a partir dunha serie de requisitos, facendo uso dunha ferramenta de diagramación, aplicando así os seguintes criterios de avaliación:
+
-
** CA1.6
+
-
 
+
-
* No desenvolvemento das unidades didácticas 10 e 11, realizaranse diversas actividades e probas prácticas sobre o ordenador, facendo uso de máquinas virtuais, nas que o alumnado terá que levar a cabo a configuración da rede local con diversos sistemas operativos. Aplicaranse os seguintes criterios de avaliación:
+
-
** CA4.1, CA4.2, CA4.3, CA4.4, CA4.5
+
-
** CA6.1, CA6.3, CA6.4, CA6.5, CA6.6, CA6.8, CA6.9
+
-
* Na unidade 12, o alumnado realizará diversas actividades que consistirán na lectura de textos propostos polo profesor e a resolución de cuestións sobre os mesmos, así como a resolución de cuestións e casos prácticos sobre o manexo de vocabulario técnico en inglés.
+
* Na unidade 8, o alumnado realizará diversas actividades que consistirán na lectura de textos propostos polo profesor e a resolución de cuestións sobre os mesmos, así como a resolución de cuestións e casos prácticos sobre o manexo de vocabulario técnico en inglés.
* Ao remate de cada trimestre o alumnado realizará unha proba que incluirá diversas cuestións e actividades prácticas na que se aplicarán todos os criterios de avaliación definidos para as unidades abordadas no mesmo.
* Ao remate de cada trimestre o alumnado realizará unha proba que incluirá diversas cuestións e actividades prácticas na que se aplicarán todos os criterios de avaliación definidos para as unidades abordadas no mesmo.
Liña 571: Liña 453:
|}
|}
-
A cualificación final da avaliación será un número enteiro de 1 a 10, resultado de redondear os resultado obtidos seguindo a táboa. Considéranse aprobados aqueles alumnos que obteñan unha cualificación igual ou superior a 5.
+
Tendo en conta as seguintes consideracións:
-
Tendo en conta que o correcto comportamento e colaboración na clase por parte dos alumnos é fundamental para o desenvolvemento do módulo, poderase restar ata un 30% da nota final a aqueles alumnos que presenten faltas de comportamento graves que impidan o transcurso normal das clases ou que provoquen deterioros intencionados no material posto á súa disposición para a realización das actividades e probas.
+
* Será necesario obter unha cualificación mínima de 4,5 na proba final do trimestre para poder superar cada unha das avaliacións. De non alcanzar esta cualificación, o alumno deberá realizar unha proba de recuperación da mesma.
 +
 
 +
* Para poder obter a puntuación correspondente á participación en clase e prácticas, o alumno/a debe mostrar respecto e bo uso de todo o material posto á súa disposición para a realización das mesmas, xa que a incorporación ao mundo laboral require do alumno unha actitude positiva neste aspecto. Os deterioros intencionados ou substraccións do material suporán a perda da puntuación deste apartado.
 +
 
 +
A cualificación final da avaliación será un número enteiro de 1 a 10, resultado de redondear os resultado obtidos seguindo a táboa. Considéranse aprobados aqueles alumnos que obteñan unha cualificación igual ou superior a 5.
=== Plan extraordinario de avaliación ===
=== Plan extraordinario de avaliación ===
Liña 579: Liña 465:
Para o alumnado que perda o dereito a avaliación continua ou non supere o proceso ordinario de avaliación, a avaliación final extraordinaria do módulo consistirá na realización de varias probas co obxectivo de comprobar que este acade os contidos mínimos recollidos nesta programación. As probas que deberá realizar serán as seguintes:
Para o alumnado que perda o dereito a avaliación continua ou non supere o proceso ordinario de avaliación, a avaliación final extraordinaria do módulo consistirá na realización de varias probas co obxectivo de comprobar que este acade os contidos mínimos recollidos nesta programación. As probas que deberá realizar serán as seguintes:
-
* Un proba escrita que da unidade 1 á 9.
+
* Unha proba escrita na que o alumno ou alumna debe demostrar a adquisición dos contidos incluídos nas distintas unidades didácticas.
-
* Unha proba práctica de realización de cableado, no que demostre a correcta manipulación dos cables de par trenzado, coaxial e/ou fibra óptica, e os elementos do cableado estruturado.
+
 
-
* Unha proba práctica de montaxe e configuración dunha rede sen fíos.
+
* Unha proba práctica na que realizará a instalación e configuración de distintos elementos de seguridade informática manexados: Cámaras de videovixilancia, SAIs, RAID, sistemas de almacenamento externos, dispositivos redundantes, dispositivos de autenticación e control de acceso e routers-firewall.
-
* Unha proba práctica de conexión e configuración de dispositivos de conexión de rede, como switches, routers e pasarelas.
+
 
-
* Unha proba práctica na que se deberá realizar o deseño dunha rede nun suposto práctico utilizando ferramentas de diagramación, elaborando o manual técnico do cableado da mesma.
+
* Unha proba práctica no ordenador na que deberá resolver actividades das unidades 2 á 7.
-
* Unha proba práctica no ordenador que abarcará os contidos das unidades 10 e 11, e na que o alumnado deberá realizar a configuración dunha rede cos sistemas operativos Windows e Linux.
+
== Actividades de recuperación ==
== Actividades de recuperación ==
-
As actividades de recuperación para o alumnado de 2º curso que teña este módulo pendente consistirá na superación de todas as actividades indicadas no Plan de Avaliación Individualizado, e a realización dunha proba final na que se avalíe que se acadaron os obxectivos fixados coas mesmas.
+
As actividades de recuperación para o alumnado que non supere o módulo no segundo trimestre realizaranse ao longo do terceiro trimestre e incidirán na parte máis práctica do módulo, xa que consistirán na resolución por parte do alumnado das actividades xa realizadas durante o curso e/ou novas actividades similares propostas polo profesor.
== Atención ao alumnado con necesidades educativas especiais ==
== Atención ao alumnado con necesidades educativas especiais ==
Liña 606: Liña 491:
== Materiais e recursos didácticos ==
== Materiais e recursos didácticos ==
-
O profesor porá a disposición do alumnado un material que aborda os contidos das unidades didácticas, por medio dun wiki no que ademais se inclúen enlaces a diversas páxinas con información complementaria sobre os contidos nel recollidos. Desta maneira preténdese fomentar o debate e reflexión sobre estes contidos, facilitando así a súa asimilación por parte do alumnado.
+
O desenvolvemento do módulo apoiarase no libro de texto editado pola editorial MCGraw-Hill para este módulo, ademais do material que o profesor proporcionará ao alumnado a través da aula virtual.
-
 
+
-
Ademais, destaca como recomendable o libros da editoriais MacGraw-Hill editado para este módulo especificamente, así como o editado para o módulo de Redes de Área Local do Ciclo Superior de Administración de Sistemas Informáticos.
+
-
Cada alumno contará con un ordenador para realizar as actividades das clases, e o profesor con un ordenador con canón proxector para expoñer os contidos das mesmas.
+
Cada alumno ou alumna contará con un ordenador para realizar as actividades das clases, e o profesor con un ordenador con canón proxector para expoñer os contidos das mesmas.
-
Para a realización das prácticas de montaxe de redes, farase uso do seguinte material:
+
Para a realización das prácticas, farase uso do seguinte material:
-
* Cableado de par trenzado, coaxial e fibra óptica.
+
* SAIs con capacidade de monitorización dende o ordenador.
-
* Conectores e ferramentas para manipular este tipo de cableado.
+
* Cámaras de videovixilancia IP e switch PoE.
-
* Un armario e un panel de parcheamento.
+
* Discos duros e controladora RAID.
-
* Dous tésters para verificar a calidade dos conectores realizados.
+
* Discos duros de rede NAS.
-
* Un switch xestionable.
+
* Fontes de alimentación e tarxetas de rede redundantes.
-
* Un punto de acceso sen fíos e tarxetas de rede sen fíos.
+
* Dispositivos de autenticación baseados en certificados dixitais e elementos biométricos.
-
* Bridas, bridas etiquetados e canaletas.
+
* Puntos de acceso e equipos con tarxetas de rede sen fíos.
 +
* Routers-firewall.

Revisión actual ás 09:06, 20 outubro 2011

Índice

Identificación da programación

Identificación do centro

  • Código do centro: 36019402
  • Nome do centro: IES Pazo da Mercé
  • Concello do centro: As Neves
  • Curso académico: 2011-2012

Identificación do ciclo

  • Código da familia profesional: IFC
  • Nome da familia profesional: Informática e comunicacións
  • Código do ciclo: CMIFC01
  • Nome do ciclo: Sistemas microinformáticos e redes
  • Grao: Medio
  • Réxime: Xeral-ordinario

Identificación do módulo profesional e unidades formativas

  • Código do módulo: MP0226
  • Nome do módulo: Seguridade informática
  • Curso: 2º
  • Sesións semanais: 8
  • Horas anuais: 140
  • Sesións anuais: 168

Profesorado responsable da programación

  • Elabora a programación: Antonio de Andrés Lema
  • Imparte o módulo: Antonio de Andrés Lema

Obxectivos xerais do módulo

Os obxectivos específicos a acadar coa impartición do módulo son os seguintes:

  • Coñecer os riscos dun sistema informático e as técnicas de seguridade que se poden aplicar.
  • Coñecer a lexislación relativa á seguridade dos sistemas informáticos.
  • Manexar os criterios e dispositivos de seguridade básicos nun CPD.
  • Manexar sistemas de alimentación ininterrompida.
  • Manexar sistemas de almacenamento redundante e distribuído.
  • Coñecer os elementos que dotan ao sistema de tolerancia aos fallos.
  • Realizar copias de seguridade e imaxes do sistema.
  • Coñecer e manexar os elementos dunha PKI.
  • Coñecer e manexar os elementos de seguridade no sistema operativo.
  • Coñecer e manexar os elementos de seguridade na navegación por Internet e no uso do correo electrónico.
  • Instalar e configurar mecanismos de seguridade tanto en redes cableadas como en redes sen fíos.
  • Instalar e configurar un firewall.

Concreción do currículo ás características do ámbito produtivo

O módulo “Seguridade Informática” pertence ao ciclo de Formación Profesional de grao medio “Sistemas Microinformáticos e Redes”, que ten unha duración de 2.000 horas ao longo de 2 cursos académicos, ao que lle corresponde o título de “Técnico en sistemas microinformáticos e redes”. Este módulo impártese durante o segundo curso.

O desenvolvemento curricular de este módulo ten como referencia de partida o Real Decreto 1691/2007, do 14 de decembro (BOE nº 3446 do 17 de xaneiro de 2008), onde se establece o currículo do ciclo “Sistemas Microinformáticos e Redes”.

Desenvolvemento curricular das unidades didácticas

Unidade didáctica 1: Introdución á seguridade informática

Obxectivos didácticos

  • Coñecer os riscos dun sistema informático e as técnicas de seguridade que se poden aplicar (Actividades 1, 2, 3 e 5).
  • Distinguir os distintos tipos de seguridade non sistemas informáticos (Actividade 5).
  • Coñecer a lexislación relativa á seguridade dos sistemas informáticos (Actividade 6).

Contidos

  • Obxectivos da seguridade informática.
  • Seguridade física e lóxica.
  • Seguridade activa e pasiva.
  • Ameazas e fraudes nos sistemas de información.
  • Lexislación relacionada coa seguridade da información.

Actividades

  • Actividade 1: Utilizar a ferramenta sfc para verificar a integridade do ficheiros protexidos en Windows.
  • Actividade 2: Utilizar as ferramentas nmap e Zenmap para detectar vulnerabilidades dos sistemas informáticos.
  • Actividade 3: Consultar boletíns de vulnerabilidades de sistemas operativos.
  • Actividade 4: Analizar a principal lexislación sobre a seguridade da información (LOPD e LSSI) e resolver cuestións prácticas sobre as mesmas.
  • Actividade 5: Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.

Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación

Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:

  • RA1: CA1.1, CA1.2, CA1.3, CA1.7, CA1.8
  • RA6: CA6.1, CA6.2, CA6.3, CA6.4, CA6.5, CA6.6, CA6.7

Unidade didáctica 2: Seguridade pasiva: Hardware e almacenamento

Obxectivos didácticos

  • Manexar os criterios e dispositivos de seguridade básicos nun CPD (Actividades 1, 2 e 9).
  • Manexar sistemas de alimentación ininterrompida (Actividade 3).
  • Manexar sistemas de almacenamento redundante e distribuído (Actividades 4, 5, 6 e 9).
  • Coñecer os elementos que dotan ao sistema de tolerancia aos fallos (Actividade 7).
  • Instalar e configurar servizos en clúster (Actividade 8).

Contidos

  • Ubicación e protección física:
    • Factores para elixir a ubicación do CPD.
    • Sistemas de control de acceso.
    • Sistemas de videovixilancia: Sistemas PoE.
    • Sistemas de climatización e protección no CPD.
  • Sistemas de alimentación ininterrompida.
  • Almacenamento redundante e distribuído:
    • Sistemas RAID.
    • Almacenamento externo:
      • Network Attached Storage.
      • Storage Area Network.
  • Sistemas tolerantes a fallos.
  • Clusters de servidores.

Actividades

  • Actividade 1: Configurar unha cámara de videovixilancia IP e a súa conexión a un sitch PoE.
  • Actividade 2: Analizar vantaxes e inconvenientes sobre diferentes ubicacións e configuracións para un CPD.
  • Actividade 3: Instalar e configurar SAIs: Cambiar as baterías, monitorizar o seu estado e configurar accións en caso de esgotamento das baterías.
  • Actividade 4: Configurar almacenamentos RAID hardware e software con Windows e Linux.
  • Actividade 5: Resolver exercicios prácticos sobre o funcionamento dos sistemas RAID.
  • Actividade 6: Instalar e configurar sistemas de almacenamento externos e de rede.
  • Actividade 7: Montar un equipo con fonte de alimentación e tarxeta de rede redundantes.
  • Actividade 8: Configurar equipos en clúster.
  • Actividade 9: Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.

Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación

Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:

  • RA2: CA2.1, CA2.2, CA2.3, CA2.4, CA2.5
  • RA3: CA3.1, CA3.2, CA3.3, CA3.4, CA3.8, CA3.9

Unidade didáctica 3: Seguridade pasiva: Recuperación de datos

Obxectivos didácticos

  • Realizar e restaurar copias de seguridade do sistema (Actividades 1 e 6).
  • Recuperar datos dun disco perdidos (Actividade 2).
  • Realizar e restaurar imaxes do sistema, xeneralizándoas para distinto tipo de hardware (Actividades 3, 4 e 5).

Contidos

  • Tipos de copias de seguridade.
  • Realizar copias de seguridade en Windows e Linux.
  • Modos de recuperación fronte a perdas no sistema operativo.
  • Ferramentas para a recuperación de datos perdidos.
  • Creación e restauración de imaxes do sistema:
    • Servizo de preparación do sistema para a creación de imaxes en Windows: O sysprep.
  • Políticas de copias de seguridade.

Actividades

  • Actividade 1: Facer copias de seguridade en Windows e Linux.
  • Actividade 2: Instalar e utilizar algunha ferramenta de recuperación de datos perdidos (Recuva).
  • Actividade 3: Crear imaxes do sistema e restauralas utilizando Clonezilla.
  • Actividade 4: Manexas ferramentas de recuperación do sistema operativo.
  • Actividade 5: Usar o sysprep en Windows.
  • Actividade 6: Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.

Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación

Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:

  • RA3: CA3.2, CA3.5, CA3.6, CA3.7, CA3.10
  • RA4: CA4.7

Unidade didáctica 4: Criptografía e métodos de cifrado

Obxectivos didácticos

  • Distinguir os elementos e técnicas dos sistemas de cifrado (Actividades 1, 3 e 4).
  • Coñecer e manexar os elementos dunha PKI (Actividades 2 e 3).
  • Utilizar Openssl para a xestión de certificados dixitais (Actividade 2).

Contidos

  • Técnicas de criptografía: Cifrado simétrico e asimétrico.
  • Funcións hash e sinatura dixital.
  • Certificados dixitais.
  • Infraestrutura de chave pública (PKI).

Actividades

  • Actividade 1: Cifrado e sinatura de documentos con GPG.
  • Actividade 2: Xenerar certificados dixitais con openssl e con Windows Server.
  • Actividade 3: Utilizar certificados dixitais para o cifrado e sinatura de correo electrónico e documentos.
  • Actividade 4: Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.

Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación

Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:

  • RA1: CA1.4, CA1.5, CA1.6
  • RA5: CA5.7

Unidade didáctica 5: Seguridade activa no sistema

Obxectivos didácticos

  • Coñecer e manexar os elementos de seguridade no sistema operativo (Actividades 1, 2, 4, 5, 6 e 9).
  • Instalar e configurar dispositivos de autenticación de usuarios (Actividade 3).
  • Identificar as accións e/ou tipos de software que pode ameazar o sistema e as técnicas de protección que se poden utilizar (Actividade 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8 e 9).

Contidos

  • Seguridade no acceso á elementos críticos do sistema: BIOS, xestor de arranque e particións do disco.
  • Autenticación dos usuarios:
    • Políticas de contrasinais.
    • Sistemas biométricos.
    • Sistemas de bloqueo de equipos.
    • Sistemas de tarxeta con certificado dixital.
  • Vulnerabilidades do sistema, bugs e instalación de actualizacións.
  • Monitorización do sistema operativo.
  • Conxelación dos datos do disco.
  • Software que vulnera a seguridade do sistema e medidas de actuación:
    • Tipos de software malicioso: Virus, troiano, bomba lóxica, cracker, dialer, keylogger, spyware, etc.
    • Antivirus: Tipos e técnicas de análise.

Actividades

  • Actividade 1: Configurar restricións de acceso por medio de contrasinal á BIOS e ao xestor de arranque.
  • Actividade 2: Cifrar particións dun disco, con Windows e Linux.
  • Actividade 3: Instalar e manexar diversos de autenticación do sistema (por contrasinal, certificado dixital ou elementos biométricos).
  • Actividade 4: Configurar e aplicar as actualizacións tanto en Windows como en Linux.
  • Actividade 5: Utilizar diferentes ferramentas de monitorización dos accesos no sistema operativo.
  • Actividade 6: Manexar algunha ferramenta de conxelación do sistema.
  • Actividade 7: Facer unha wiki cos distintos tipos de software malicioso e as técnicas de defensa existentes.
  • Actividade 8: Instalar algún antivirus gratuíto e analizar as súas funcionalidades principais.
  • Actividade 9: Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.

Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación

Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:

  • RA1: CA1.5
  • RA4: CA4.1, CA4.2, CA4.3, CA4.4, CA4.5, CA4.6
  • RA5: CA5.7

Unidade didáctica 6: Seguridade activa en redes

Obxectivos didácticos

  • Coñecer e manexar os elementos de seguridade na navegación por Internet e no uso do correo electrónico (Actividades 2 e 3).
  • Instalar e configurar mecanismos de seguridade tanto en redes cableadas como en redes sen fíos (Actividades 1, 4, 5 e 6).

Contidos

  • Protocolos seguros: HTTPS, SSH e NX.
  • Seguridade nos navegadores web: Configuración de niveis de seguridade en distintos navegadores, almacenamento de contrasinais e datos de formularios, xestión da caché do navegador, manexo do historial, almacenamento de certificados dixitais, bloqueador de ventás emerxentes, xestión de cookies, administración de complementos e plugins.
  • Seguridade no acceso ao correo electrónico: Criterios de seguridade na configuración do cliente de correo e protección ante spam, phishing, hoax, etc.
  • Control dos servizos de rede.
  • As redes privadas virtuais (VPN).
  • Ferramentas de auditoría de redes.
  • Seguridade en redes WIFI: Protocolos WEP e WPA.

Actividades

  • Actividade 1: Conectarse a un equipo remoto utilizando ssh e o protocolo NX.
  • Actividade 2: Analizar a configuración de seguridade dos principais navegadores web; Internet Explorer e Mozilla Firefox.
  • Actividade 3: Instalar e configurar clientes de correo electrónico; Windows Mail, Thunderbird.
  • Actividade 4: Configurar unha VPN entre equipos da aula.
  • Actividade 5: Instalar redes WIFI e configurar os protocolos de seguridade.
  • Actividade 6: Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.

Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación

Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:

  • RA1: CA1.5
  • RA2: CA2.6, CA2.7
  • RA5: CA5.1, CA5.2, CA5.3, CA5.4, CA5.5, CA5.6, CA5.7

Unidade didáctica 7: Seguridade de alto nivel en redes: O firewall

Obxectivos didácticos

  • Instalar e configurar un firewall (Actividades 1, 2 e 3).

Contidos

  • Características e funcións do firewall.
  • Tipos de firewalls.
  • Filtrado de paquetes.
  • Instalación e configuración de firewalls.
  • Arquitecturas de rede con firewalls.
  • Monitorización do firewall.

Actividades

  • Actividade 1: Instalar e configurar o firewall con Windows e con Linux.
  • Actividade 2: Configurar un router firewall baixo os requisitos indicados polo profesor.
  • Actividade 3: Resolver cuestións sobre os contidos da unidade.

Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación

Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación definidos no currículo do ciclo:

  • RA5: CA5.8

Unidade didáctica 8: Comprensión de textos e vocabulario técnico en Inglés

O carácter fortemente cambiante e dinámico do contorno profesional da informática e as novas tecnoloxías fai imprescindible que o alumno adquira a capacidade de comprender de forma autónoma textos e documentos de diversas fontes e en diferentes formatos que lle permitan adaptarse a novos sistemas, ferramentas, etc. É por iso que nesta unidade tratarase de aumentar a capacidade do alumnado de extraer a información útil dos textos, fundamentalmente de carácter técnico, que lle permita levar a cabo unha formación continua na carreira profesional unha vez rematado o ciclo formativo.

A xustificación desta unidade basease ademais no plan lector do centro e na asignación dentro do mesmo de unha sesión de lectura semanal para todo ao alumnado, que será englobada dentro da unidade.

Por outra banda, o manexo do vocabulario técnico en inglés relativo ao módulo permite ao alumnado manexar documentos, manuais, aplicativos, etc. que en moitas ocasións atópanse unicamente neste idioma, e aumenta polo tanto a autonomía do alumno no seu traballo.

Obxectivos didácticos

  • Extraer información da lectura de documentos técnicos, manuais, etc (Actividade 1).
  • Manexar o vocabulario técnico en inglés relativo as tecnoloxías, ferramentas, procesos, etc. abordadas no módulo (Actividades 2 e 3).

Actividades

  • Actividade 1: Resolver cuestións sobre diversas lecturas propostas polo profesor
    • Duración: 2 sesións.
    • Tarefas do profesorado: Ofrecer ao alumnado unha serie de lecturas para que seleccionar para logo presentar unha serie de cuestións sobre o lido.
    • Tarefas do alumnado: Ler o texto seleccionado e resolver as cuestións que se lle presentan.
    • Recursos necesarios: Aula virtual.
    • Instrumentos de avaliación: Cuestionario na aula virtual do centro, que corrixe de forma automática os resultados de cada alumno.
  • Actividade 2: Elaborar glosarios de termos técnicos en inglés e resolver cuestións sobre os termos incluídos
    • Duración: 2 sesións.
    • Tarefas do profesorado: Propoñer ao alumnado diversos termos en inglés para que elabore un glosario de termos relacionados co módulo.
    • Tarefas do alumnado: Buscar o significado dos termos e elaborar con eles o glosario.
    • Recursos necesarios: Aula virtual.
    • Instrumentos de avaliación: Glosario na aula virtual do centro.
  • Actividade 3: Manexar ferramentas en inglés e analizar os termos máis relevantes
    • Duración: 1 sesión.
    • Tarefas do profesorado: O profesor proporá utilizar durante períodos do curso as ferramentas de traballo en inglés (sistema operativo, aplicacións, etc.) e resolverá co grupo o significado das palabras máis relevantes.
    • Tarefas do alumnado: Manexar as ferramentas en inglés e buscar o significado das palabras máis relevantes.
    • Recursos necesarios: Equipos informáticos.
    • Instrumentos de avaliación: Folla de cálculo no que o profesor anotará a cualificación do traballo de cada alumno.

Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación

Nesta unidade didáctica abórdanse os seguintes criterios de avaliación:

  • Obtívose información de documentos técnicos e manuais.
  • Utilizouse o vocabulario técnico en inglés para comprender documentos tećnicos e manuais.

Contidos mínimos

Os contidos mínimos imprescindibles para a superación do módulo son os seguintes:

  • Riscos dun sistema informático e as técnicas de seguridade que se poden aplicar.
  • Tipos de técnicas de seguridade.
  • Lexislación relativa á seguridade dos sistemas informáticos.
  • Criterios e dispositivos de seguridade básicos nun CPD.
  • Sistemas de alimentación ininterrompida.
  • Sistemas de almacenamento redundante e distribuído.
  • Sistemas tolerantes a fallos.
  • Realizar copias de seguridade en Windows e Linux.
  • Creación e restauración de imaxes do sistema.
  • Técnicas de criptografía: Cifrado simétrico e asimétrico.
  • Elementos dunha PKI.
  • Seguridade no acceso á elementos críticos do sistema: BIOS, xestor de arranque e particións do disco.
  • Autenticación dos usuarios: políticas e sistemas de autenticación.
  • Software que vulnera a seguridade do sistema e medidas de actuación.
  • Seguridade nos navegadores web e no acceso ao correo electrónico.
  • As redes privadas virtuais (VPN).
  • Seguridade en redes WIFI: Protocolos WEP e WPA.
  • Instalación e configuración de firewalls.

Metodoloxía

Con respecto á metodoloxía didáctica a seguir na impartición do módulo, cabe destacar os seguintes aspectos:

  • No comezo de cada unidade de traballo, exporanse na clase os conceptos e obxectivos fundamentais da mesma.
  • Nas distintas sesións da ensino-aprendizaxe, o profesor introducirá os novos conceptos buscando sempre a implicación do alumnado no establecemento de debates para aclarar no máximo posible estes conceptos. Para favorecelo, o profesor presentará durante a explicación cuestións que propicien o razoamento dos alumnos e alumnas. Tentarase desta forma aclarar todas as dúbidas que poidan aparecer sobre os temas abordados. As explicacións apoiaranse no uso do libro de texto e de material que o profesorado ofrecerá ao alumnado a través da ferramenta de e-learning implantada na aula virtual do centro.
  • No desenvolvemento da unidade, os alumnos e alumnas realizarán diferentes actividades prácticas sobre os conceptos e procesos expostos, que variarán segundo a unidade. Moitas destas actividades serán realizadas na aula virtual do centro, incluíndo diversos cuestionarios sobre os contidos fundamentais das distintas unidades didácticas.
  • En ocasións, os alumnos realizarán traballos en grupos, propostos polo profesor.

Temporalización

Na seguinte táboa recóllense as sesións (de 50 minutos) adicadas a cada unha das unidades didácticas nas que se distribúen os contidos do módulo:

Unidade didáctica Sesións
U.D. 1: Introdución á seguridade informática 10
U.D. 2: Seguridade pasiva: Hardware e almacenamento 30
U.D. 3: Seguridade pasiva: Recuperación de datos 30
U.D. 4: Criptografía e métodos de cifrado 20
U.D. 5: Seguridade activa no sistema 25
U.D. 6: Seguridade activa en redes 30
U.D. 7: Seguridade de alto nivel en redes: O firewall 16
U.D. 9: Comprensión de textos e vocabulario técnico en Inglés 7

Avaliación

Instrumentos de avaliación

  • No comezo do módulo, o profesor realizará unha avaliación inicial que permitirá coñecer o nivel de coñecementos previos do alumnado e poder adaptar o ritmo desenvolvemento das clases e realización das actividades.
  • No desenvolvemento e/ou remate da unidade didáctica, o alumnado resolverá unha serie de cuestións sobre os contidos e actividades realizadas, que serán despois resoltos na clase co obxectivo de clarificar todos os erros que se cometidos. Este instrumento permitirá aplicar en cada unidade didáctica os criterios de avaliación establecidos para a mesma.
  • En ocasións, o alumnado realizará actividades de investigación para elaborar presentacións ou artigos sobre algúns dos contidos da unidade, con obxecto de fomentar así a súa autonomía e capacidade de análise e síntese de información. Aplicaranse nestas actividades os criterios de avaliación expostos no apartado anterior.
  • Nas distintas actividades prácticas de instalación e configuración realizadas polo alumnado aplicaranse tamén os criterios de avaliación recollidos en cada unha das unidades didácticas.
  • Na unidade 8, o alumnado realizará diversas actividades que consistirán na lectura de textos propostos polo profesor e a resolución de cuestións sobre os mesmos, así como a resolución de cuestións e casos prácticos sobre o manexo de vocabulario técnico en inglés.
  • Ao remate de cada trimestre o alumnado realizará unha proba que incluirá diversas cuestións e actividades prácticas na que se aplicarán todos os criterios de avaliación definidos para as unidades abordadas no mesmo.

Sistemas de cualificación

A nota final formarase da seguinte forma:

Parte Porcentaxe
Participación en clase e prácticas 30%
Probas das unidades didácticas e probas finais dos trimestres 70%

Tendo en conta as seguintes consideracións:

  • Será necesario obter unha cualificación mínima de 4,5 na proba final do trimestre para poder superar cada unha das avaliacións. De non alcanzar esta cualificación, o alumno deberá realizar unha proba de recuperación da mesma.
  • Para poder obter a puntuación correspondente á participación en clase e prácticas, o alumno/a debe mostrar respecto e bo uso de todo o material posto á súa disposición para a realización das mesmas, xa que a incorporación ao mundo laboral require do alumno unha actitude positiva neste aspecto. Os deterioros intencionados ou substraccións do material suporán a perda da puntuación deste apartado.

A cualificación final da avaliación será un número enteiro de 1 a 10, resultado de redondear os resultado obtidos seguindo a táboa. Considéranse aprobados aqueles alumnos que obteñan unha cualificación igual ou superior a 5.

Plan extraordinario de avaliación

Para o alumnado que perda o dereito a avaliación continua ou non supere o proceso ordinario de avaliación, a avaliación final extraordinaria do módulo consistirá na realización de varias probas co obxectivo de comprobar que este acade os contidos mínimos recollidos nesta programación. As probas que deberá realizar serán as seguintes:

  • Unha proba escrita na que o alumno ou alumna debe demostrar a adquisición dos contidos incluídos nas distintas unidades didácticas.
  • Unha proba práctica na que realizará a instalación e configuración de distintos elementos de seguridade informática manexados: Cámaras de videovixilancia, SAIs, RAID, sistemas de almacenamento externos, dispositivos redundantes, dispositivos de autenticación e control de acceso e routers-firewall.
  • Unha proba práctica no ordenador na que deberá resolver actividades das unidades 2 á 7.

Actividades de recuperación

As actividades de recuperación para o alumnado que non supere o módulo no segundo trimestre realizaranse ao longo do terceiro trimestre e incidirán na parte máis práctica do módulo, xa que consistirán na resolución por parte do alumnado das actividades xa realizadas durante o curso e/ou novas actividades similares propostas polo profesor.

Atención ao alumnado con necesidades educativas especiais

Durante o desenvolvemento do curso prestarase especial atención ao alumnado que presente necesidades educativas especiais ou algún grao de discapacidade, mediante unha secuenciación diferenciada das unidades didácticas, a realización dun maior número de actividades graduadas en dificultade e poñendo á súa disposición os recursos necesarios para a consecución dos obxectivos didácticos fixados nas distintas unidades.

Seguimento e avaliación da programación

No desenvolvemento do curso, farase uso de diversos mecanismos para facer un seguimento e avaliación do planificado na presente programación:

  • De xeito continuo, o profesor avaliará na clase a medida en que o alumnado acada de forma xeral os obxectivos fixados nas distintas unidades didácticas. En consecuencia, poderase decidir incidir en determinados contidos e/ou actividades, aumentando se se considera necesario o número de sesións adicadas a unha determinada unidade.
  • Ao remate de cada trimestre, o alumnado cubrirá unha enquisa na que valorará diversos aspectos do desenvolvemento do módulo, como a metodoloxía utilizada, as actividades realizadas, os recursos usados, os contidos expostos, etc. O resultado destas enquisas serán utilizados para aplicar as correccións que se consideren oportunas no propio desenvolvemento do curso, así como en vindeiros cursos académicos.
  • O profesor recollerá a temporalización real das distintas unidades didácticas, co obxectivo de poder corrixir no propio curso os desfases detectados fronte a temporalización prevista e precisar mellor a temporalización das unidades en vindeiros cursos académicos.

Materiais e recursos didácticos

O desenvolvemento do módulo apoiarase no libro de texto editado pola editorial MCGraw-Hill para este módulo, ademais do material que o profesor proporcionará ao alumnado a través da aula virtual.

Cada alumno ou alumna contará con un ordenador para realizar as actividades das clases, e o profesor con un ordenador con canón proxector para expoñer os contidos das mesmas.

Para a realización das prácticas, farase uso do seguinte material:

  • SAIs con capacidade de monitorización dende o ordenador.
  • Cámaras de videovixilancia IP e switch PoE.
  • Discos duros e controladora RAID.
  • Discos duros de rede NAS.
  • Fontes de alimentación e tarxetas de rede redundantes.
  • Dispositivos de autenticación baseados en certificados dixitais e elementos biométricos.
  • Puntos de acceso e equipos con tarxetas de rede sen fíos.
  • Routers-firewall.
Traído desde "http://centros.edu.xunta.es/iespazodamerce/wiki/index.php/Programaci%C3%B3n_do_m%C3%B3dulo_de_Seguridade_Inform%C3%A1tica"
Crear un libro