I

O movemento do Sol ó longo do ano inflúe de diversas formas en cómo se observa: o Sol non sae nin se pon no mesmo lugar, a altura que o Sol acada ó mediodía é diferente ó longo do ano e os períodos de día e noite son tamén diferentes. Un dos obxectivos do proxecto é estudar esas variacións. A nosa intención era realizar as medicións sobre o terreo pero as condicións meterelóxicas por un lado e a situación xeográfica por outro, impediron realizalas. Só o dia 22 de Decembro pudemos realizar as medicións, coa axuda dun gnomón. As medicións ese día foron incompletas posto que dende o noso instituto non é posible observar (e polo tanto realizar medicións) tanto da saída como da posta do Sol. De seguido figuran os resultados das medidas tomadas o 22 de Decembro. Trátase dos azimuts e a altura do Sol durante todo o día, tomando medidas cada hora. A razón de tomar as medidas as horas e media en vez das horas en punto é por facer coincidir unha das medidas co mediodía solar (que se producíu as 13:35). Os azimuts determináronse mediante un gnomón de 128 cm de altura. As alturas calculáronse mediante a sombra proxectada, usando a tanxente do ángulo.

22 de decembro de 2006

HORA	SOMBRA	ALTURA	AZIMUT
10:30	620 cm	11.6°	138°
11:30	374.2 cm	18.9°	147.5°
12:30	306.5 cm	22.6°	164°
13:35	281.3 cm	24.5°	180°
14:30	301.4 cm	23°	195.5°
15:30	375 cm	19°	209°
16:30	615 cm	11.7°	222°

A traxectoria do Sol ó longo dun día é simétrica, acadando a máxima altura coincidindo coa hora do mediodía solar

Para poder dispor dos datos dos outros meses do ano (os días 22 de cada mes), usamos os datos que se poden obter da páxina de efemérides do Real Instituto y Observatorio de la Armada de San Fernando. Os datos do noso Instituto que insertamos son:

Latitude: 42° 31' 7.60'' Lonxitude: 8° 48' 40''

As horas que figuran na táboa son horas correspondentes co horario oficial ou civil: unha hora máis que o horario solar en horario de inverno (de outubro a marzo) e dúas en horario de verán (de abril a setembro). Ademáis é necesario introducir unha corrección pola lonxitude (35 minutos no noso Instituto). Ver a sección adicada o tema.
Nótese que a a altura so Sol ó mediodía solar para o 22 de decembro calculada por nos sobre o terreo e a suministrada polo Real Instituto y Observatorio de la Armada de San Fernando son prácticamente iguais. O noso dato é de 24.5° e o do real Instituto de 24.04°. O erro cometido respecto do dato suministrado polo Real Instituto é, polo tanto, de só un +1.9%.

Data	Altura ó mediodía solar (tránsito)	Azimut na saída do Sol (orto)	Azimut na posta do Sol (ocaso)	Duración do día
22-09-06	(14h 28min) 47° 44.1'	(8h 22min) 88° 45.5'	(20h 33min) 270° 58.4'	12h 11min
22-10-06	(13h 19.7min) 36° 22.6'	(7h 56min) 104° 15'	(18h 43min) 255° 31.9'	10h 47min
22-11-06	(13h 21.4min) 27° 19.1'	(8h 35min) 116° 57.9'	(18h 8min) 242° 54.9'	9h 33min
22-12-06	(13h 33.8min) 24° 2.5'	(9h 2min) 121° 45.9'	(18h 6min) 238° 14.3'	9h 4min
22-01-07	(13h 46.8min) 27° 47.4'	(8h 58min) 116° 24.9'	(18h 35min) 243° 42.9'	9h 37min
22-02-07	(13h 48.8min) 37° 15.8'	(8h 23min) 103° 15.4'	(19h 16min) 256° 58.2'	10h 53min
22-03-07	(13h 42.2min) 48° 5'	(7h 536min) 88° 33.3'	(19h 49min) 271° 43.1'	12h 13min
22-04-07	(14h 33.8min) 59° 39.3'	(7h 44min) 72° 42.5'	(21h 25min) 287° 37.5'	13h 41min
22-05-07	(14h 31.9min) 67° 51.2'	(7h 7min) 61° 1.9'	(21h 57min) 299° 8.7'	14h 50min
22-06-07	(14h 37.2min) 70° 55.2'	(6h 56min) 56° 25.2'	(22h 16min) 303° 34.4'	15h 18min
22-07-07	(14h 41.7min) 67° 46.1'	(7h 17min) 60° 58.6'	(22h 6min) 298° 50.7'	14h 49min
22-08-07	(13h 38.2min) 59° 17'	(7h 49min) 72° 57.4'	(21h 27min) 286° 46.7'	13h 38min

O Sol acada a máxima altura ó mediodía aproximadamente o 22 de xuño (solsticio de verán) e a mínima altura aproximadamente o 22 de decembro (solsticio de inverno). A altura máxima (mediodía solar) decrece entre o 22 de xuño e o 22 de decembro (verán e outono) e aumenta entre o 22 de decembro e o 22 de xuño (inverno e primaveira).

O día máis longo do ano é o 22 de xuño (solsticio de verán, cerca de 15 horas)) e o máis curto o 22 de decembro (solsticio de inverno, cerca de 10 horas). Aproximadamente o 22 de setembro e o 22 de marzo, a duración do día e da noite é case igual na nosa latitude (equinoccios de outono e primaveira).

O 22 de setembro e o 22 de marzo (equinoccios) o Sol sae prácticamente pola dirección xeográfica este (90° de azimut)e se pon pola dirección xeográfica oeste (270° de azimut). O resto do ano a saída e a posta do Sol desvíase desas direccións: a saída do Sol desvíase cara o sur desde o 22 de setembro ó 22 de marzo (outono e inverno) e o norte desde o 22 de marzo ó 22 de setembro (primaveira e verán). A máxima desviación prodúcese o día 22 de decembro (solsticio de inverno) e 22 de xuño (solsticio de verán). Este feito ten unha forte relación cos gráfico amosados anteriormente sobre a duración do día ó longo do ano e as alturas do Sol.

O gráfico correspondente as postas de Sol sería equivalente o amosado, cambiando a dirección este por oeste.

Pódense consultar os datos dos outros centros participantes no proxecto nas súas páxinas web.