Termo do castelán barrueco, perla deformada, ou do italiano baroco, algo confuso ou rebuscado. Está sacado da historia da arte, en contraposición ao Renacemento.
No século XVIII considerábase a música barroca en termos negativos, contrapoñéndoa á estética clasicista da arte Antiga e Renacentista. A finais do XIX e principios do XX produciuse unha corrente historicista que redescubriu e revalorizou esta música, de xeito que serviu de inspiración, por exemplo a compositores como Stravinsky.
PERIODIZACIÓN:
- 1º Barroco: 1580-1630.
Para o 1580 fálase de manierismo, unha fase de evolución do Renacemento que enlaza co Barroco. Estilo intelectualizado, música reservata.
O primeiro barroco caracterízase por: oposición ao contrapunto, uso de disonancias violentas, harmonía experimental, formas pequenas e seccionadas. Monteverdi: seconda prattica (polémica con Artusi).
Primeiros ensaios de ópera, desenvolvemento do aria en substitución da madrigal, formación do oratorio. Primeiras coleccións de sonatas. Italia. Predominio da música vogal.
- Barroco Medio: 1630-1680. Bel canto, desenvolvemento da ópera, cantata e oratorio. Diferéncianse aria e recitativo. Certa recuperación do contrapunto, harmonía con estruturas máis coherentes, a peza organízase por zonas tonales. Comeza a revolución instrumental coa formación do violín e o crecemento do repertorio. A sonata barroca acada a súa madurez. Barrocos “nacionais”, especialmente en Francia e Inglaterra, en torno a cuxas cortes pululan os músicos italianos. Aparecen óperas en respectivas linguas, distintas á italiana pero derivadas dela. Igual importancia da música vogal e instrumental.
- Barroco Final: 1680-1730. Tonalidade madura. Contrapunto. Fuga. Ritmo mecánico, obras de maiores dimensións. Primeiros indicios de ópera bufa coa inclusión de elementos cómicos. No instrumental apoxeo do estilo de concerto, cos concertos grossi e solísticos.
- A partir do 1715 en Francia: rococó, motivo decorativo (palmeira e cuncha), predominio de temas mundanos e frívolos, estilo alixeirado en estruturas pero recargado de ornamentos, anticipando o estilo clásico.
