Comenza
a malla levando os mollos, no carro, á eira, exténdense
en filas, todas coa espiga do mesmo lado, agás a última
que se coloca do lado contrario.
|
A
malla
|
|
No mes de agosto comezan as mallas. É outro motivo de xuntanza do vecindario, aqueles que contan cunha eira propia, mallan nela, pero o normal é que se faga nunha común, gardando os veciños unha rolda e axudándose os uns ós outros, como se fixo na sega. |
|
Comenza
a malla levando os mollos, no carro, á eira, exténdense
en filas, todas coa espiga do mesmo lado, agás a última
que se coloca do lado contrario.
|
|
 |
Este labor convén facelo moi cedo para que o sol quente o gran,
antes da chegada dos malladores.
|
|
Usánse
para mallar uns paos (o longo chámase mangueira
e o curto pírtigo) unidos por unhas pezas de coiro (casulas).
|
 |
|
Acuden
tódolos veciños (homes, mulleres e nenos) e cada home leva
o seu mallo ó lombo. Colócanse os homes en dúas
filas, unha enfrontada á outra, e comenzan a mallar, alternando
os golpes de mallo; cando un peta, o de enfronte teno en alto; vánse
movendo de lado ata chegar ó borde da eira, avanzando uns e retrocedendo
outros, cada vez van batendo máis forte, procurando bourar máis
alto que os demais para "gaña-la boura".
|
|
Ó
remata-la primeira volta, acuden as mulleres que, mentres os homes botan
un trago, removen as pallas sacudíndoas contra as pernas, deixándoas
ben penteadas, a continuación os homes comenzan a bina (segunda
volta) do lado contrario ó anterior.
|
 |
Finalizada
esta volta, as mulleres van collendo a palla, xa sen grans, e atándoa
en feixes, suxeitos con vincallos.
|
 |
 |
|
Rematado
este traballo, limpan o gran, para o que se usa unha pequena máquina,
que alquilan pagando unha tega (medida de capacidade para áridos)
de gran, por cada cen, as espigas que quedan no chan, sen romper, sepáranas
as mulleres cunha barredoira (vasoira de ramallas longas).
|
 |
|
Unha
vez venteado o gran, escólleno con zarandos ou cribos
e méteno en sacos que miden co ferrado e que logo levan
para a casa, botándoo en arcas que quedan abertas algún
tempo, remexendo coas mans ás veces, ata que estea ben frío.
|
 |
Namentres
os rapaces van levando os colmeiros e os feixes para face-lo
palleiro ó tempo, que outros dan de beber a quen o pide.
|
|
Rematado o traballo xúntase abundante comida: cocido, broa, viño, etc., mentres se fala o contan contos, e aínda non é raro que ó rematar xoguen algunha partida de cartas. |
|
Na
segunda metade do século XX, as máquinas trilladoras foron
sustituindo pouco a pouco ó mallo, o que aliviou moito o traballo.
|
 |
 |
|
|
A
palla utilízase para colma-las casas, palleiros, muíños...,
tamén para estra-las cortes, encher xergóns, facer cestiños,
dar de comer ó gando, esterca-las cebolas, etc.
|
 |
 |
|
Agora podes facer uns exercicios e comprobar o que sabes da malla. Preme aquí
|
