Tradición do tecido
Ilustración do libro "Os oficios" de Xaquín Lorenzo
A presencia deste oficio, na cultura popular, abonda na nosa terra. Son cantigas, adiviñas, ditos e refráns que lembran a existencia dunha longa tradición.
Imos comenzar lembrando un traballo excepcional do escritor Xaquín Lorenzo. É un recorrido polos oficios tradicionais, con debuxos dos aparellos e precisas explicacións do seu uso.
Gracias a el coñecimos o que queda da tradición máis antiga e poidemos contrastalo coas novidades introducidas polos artesáns que traballan nestos tempos. Ademais atopamos estes outros testemuños:

Coplas populares:

"Á porta da tecelana
teño que ir a descansar,
porque me gusta escoitar
as pancadas do tear"
Refírese ós golpes cos lizos e peites

"Mala xesta barredeira
veña polas tecelanas,
porque roban os novelos
e despois piden as marras"
Os novelos son os ovillos de fío

"Mariquiña tecedeira,
namorada dun galán,
ten o pe na premedeira
e a lanzadeira na man"

"Aquela tecelaniña
adormeceu no tear;
con licencia do seu pai
eu a irei a despertar"

Adiviñas relacionadas co tecido, tear e fío:

¿O que é, que é, redondiño, redondón,
e cabe nun niño de paxaro paxarón?
(O novelo de fío)


Tan longo coma un camiño
e colle nun pucheiriño.
(O novelo de fío)

Banco no medio,
estribo no pé,
rincha que rincha
e cabalo non é.
(O tear)
Branca larada,
que vai pola estrada;
non come, nen bebe,
nen paga obrada.
(A tea)

Refráns:

"Urdir e tecer, non pode ser"
"A tea mal tecida, ó lavala, queda encollida"
"A tea tecida e a muller parida sempre teñen acollida"
"Tea dun só pulgar tarde vai ó tear, mais, cando vai, vai sempre igual"

"A tea miúda ó seu dono axuda"
"Boa tea fía a muller que os seus fillos cría"
"Mentres teña o meu tear, camisa non me ha de faltar"

E unha lenda portuguesa:

Cóntase na veciña rexión de "Tras-os-montes" que nunha fraga perto do barrio de Castelo, na feigresia de Jou, tódalas noites de San Xoan escoitase bater un tear de ouro, coma se estivese a tecer. Contan tamén que ese tear pertenceu ós mouros e que alí se atopa encantado.

Bibliografía consultada:

FERRO RUIBAL, Xesús: "Refraneiro Galego Básico"
GIPPINI ESCODA, Enrique: "Refraneiro galego" (escolma)
GÁRFER, FERNÁNDEZ: "Adivinancero popular galego"
LORENZO FERNÁNDEZ, Xaquín: "Os Oficios"
PÉREZ BALESTEROS, José: "Cancionero popular gallego"
SESEÑA, SÁENZ, BOUZA: "Aproximación al arte popular en Galicia"
Volve o índice xeral do sitio


Preme na casiña para ir ó índice xeral do sitio web ou no tear para volver ó tecido.

Volve ó tecido