UNIDADE 3 - O MERCADO: DEMANDA, OFERTA E EQUILIBRIO |
3.1 - A DEMANDA
3.1.1 - Factores que determinan a demanda dun ben
Imos analizar cada un dos diferentes factores que determinan a demanda “ceteris paribus”, é dicir, ailladamente e supoñendo que os outros factores que determinan a demanda dun ben se manteñen constantes.
A maior prezo do ben, menor cantidade demandada e a menor prezo do ben, maior cantidade demandada. É dicir, a cantidade demandada varía de forma inversa ao prezo.
Como viamos, poderiamos estimar que se en vez de estar o prezo a 129 € o quilo de cigalas (estimaban unha demanda de 10 K), estivese a 50 €/K, a cantidade demandada sería moi superior (estimaban unha demanda de 100 K).
Na maior parte dos bens, un aumento da renda dos consumidores supón un aumento da demanda do mesmo; pero para realizar unha análise máis pormenorizada, debemos diferenciar en principio dous tipos de bens, os bens normais e os bens inferiores.
Bens normais: son aqueles bens cuxa demanda aumenta cando aumenta a renda dos consumidores, e á inversa. Este funcionamento responde á maior parte dos bens que consumimos habitualmente. |
Bens inferiores: son aqueles bens cuxa demanda diminúe cando aumenta a renda dos consumidores, e á inversa. |
Por exemplo, supoñendo que estamos realizando a compra do xantar de Nadal, podemos contemplar que se queremos poñer marisco, un ben “normal” serían as Cigalas (dentro dos bens normais, de momento, incluímos os bens de luxo). Un ben que poderiamos considerar inferior sería o “Surimi” ou sucedáneo de marisco, ou máis habitualmente chamados “paíños de caranguexo”. É dicir, se resulta que a renda dos consumidores aumenta, haberá máis consumidores que estean dispostos a comprar marisco, ben sexan cigalas, camaróns, centolas, etc, que se a renda dos consumidores diminúe.
Se touca a lotería no contorno do supermercado, haberá moita máis demanda dos bens normais que dos inferiores. E se por calquera causa, ocorre unha traxedia que provoca un menor poder adquisitivo dos consumidores, aumentará a demanda dos bens inferiores.
Outros bens que se consideran inferiores son o sucedáneo de café, moi utilizado en épocas de posguerra, que cando as consumidores aumentaron a súa renda substituírono por café. O aceite de xirasol polo de oliva e outros.
VIDEO: Buenafuente 418
Imos diferenciar entre bens substitutivos e bens complementarios:
Ben substitutivo: é aquel que pode satisfacer a necesidade do consumidor practicamente igual que o ben en cuestión ( por exemplo a margarina pode ser un bo substitutivo da manteiga). |
No caso das Cigalas, poderiamos considerar como bens substitutivos outro tipo de mariscos como as centolas, camaróns, percebes, etc.
Se o prezo do ben substitutivo aumenta, aumenta a demanda do ben en cuestión, e o contrario se baixa. |
Se por exemplo sobe o prezo do resto do marisco e non das cigalas, aumentará a demanda das cigalas. Aquí vemos unha aplicación do concepto de “ceteris paribus”, é dicir, aumentaría a demanda das cigalas en caso de que aumente o prezo dos camaróns, pero poderiamos asegurar isto se consideramos que o resto dos factores se manteñen constantes, é dicir, a renda dos consumidores, o prezo das centolas, o prezo das propias cigalas, etc.
Ben complementario: é aquel que se consume conxuntamente co ben en cuestión ( por exemplo o coche e a gasolina) |
Se sobe o prezo dun ben complementario baixa a demanda do ben ( e o contrario se baixa) |
Por exemplo, o feito de que se producise un incremento dos prezos da gasolina fixo que moitos consumidores se decidisen por comprar máis coches que utilizan gasóleo xa que o consumo é menor, ademais de ser máis barato o combustible.
Se un produto se pon de moda aumentará a súa demanda mentres que se perde popularidade diminuirá a súa demanda.
Por exemplo, desde que no casamento dos príncipes de Asturias ofrecéronse Capóns (galos castrados que poden chegar a pesar ata oito quilos), se puxeron de moda como un prato importante. De feito aumentouse enormemente a exportación deste produto a países como Xapón, Rusia e algúns dos mellores restaurantes do mundo, como O Bulli. É dicir, como consecuencia de que se puxo de moda ou aumenta o seu prestixio ou popularidade, aumentou a demanda do mesmo.
As expectativas sobre o futuro
En función de como o consumidor espere que se comporte un produto no futuro, afectará á demanda do mesmo nun ou outro sentido, positivamente ou negativamente na demanda dun ben.
A demanda de marisco, chamémoslle Cigalas, Centolas, etc., aumenta dunha maneira moi acusada a medida que achégase a tempada do nadal debido a que os cidadáns desexan consumilas nestas datas e anticípanse á suba desorbitada dos prezos e en moitos casos compran anticipadamente o produto e prepárano e conxelan.
Outro caso habitual é cando un consumidor decide comprarse un produto tecnolóxico, por exemplo un ordenador. Que ordenador me compro? O tecnoloxicamente máis avanzado ou un non demasiado avanzado? O problema é que se compro o máis avanzado o prezo é moi caro, e se compro o que ten bo prezo probablemente quedarase obsoleto demasiado pronto; entón espero un pouco a que o anteriormente avanzado estea adsequible de prezo. Aínda que neste momento volveríase a enfrontar ao mesmo problema.