4.2 - MERCADO DE COMPETENCIA IMPERFECTA

Unha empresa monopolística intentará como o resto das empresas, maximizar o seu beneficio (no caso das empresas publicas o obxectivo non é a maximización do beneficio económico senón a maximización do beneficio social).

Os ingresos dependerán do prezo que marca a empresa polo número de unidades vendidas, os gastos virán determinados polo custo total medio multiplicado polo número de unidades vendidas.

Os ingresos van depender da demanda, que ten pendente negativa e polo tanto para vender máis terá que diminuír o prezo. Pero o problema é que ao diminuír o prezo, esta diminución non só afecta á última unidade vendida senón a todas as vendas que se realizan ao mesmo prezo. Isto supón que nalgúns casos á empresa monopolística non lle compensa baixar o prezo e, nalgúns casos, para aumentar o seu beneficio compénsalle subilos. Podemos diferenciar dous tipos de demandas:

a) Bens con demandas moi inelásticas: correspóndense con bens que teñen moi poucos ou ningún substitutivo e son de primeira necesidade para o consumidor. Á empresa compénsalle aumentar os prezos.

Nestes casos, independentemente do prezo de venda do produto ou servizo, os consumidores consumirían practicamente a mesma cantidade. Está claro que neste caso ao monopolio compénsalle aumentar o prezo de venda para gañar máis, xa que, aínda que suba moito o prezo, haberá poucos consumidores que non o compren e, doutra banda, a totalidade dos consumidores estarán pagando un maior prezo:

b) Bens con demandas máis elásticas que inelásticas: para vender máis e obter máis beneficios a empresa necesita baixar os prezos, pero nunca farao tanto como nas empresas competitivas.

Nos mercados monopolísticos supoñen un custo social xa que ao ser única a empresa, pode decidir sobre a cantidade e prezo á que ofrecer os seus produtos, isto supón que os consumidores terán prezos máis elevados e o seu consecuente custo social. Para que isto non suceda, os Estados adoitan intentar limitar a existencia deste tipo de mercados de varios xeitos:

A) Creando Leis de Competencia onde prohíbese a determinadas empresas unirse de xeito que teñan un dominio elevado do mercado.

Estamos asistindo nos últimos anos a múltiples intentos de fusión de empresas enerxéticas, algunhas delas prohibidas por que limitarían a competencia.

B) Fomentando a entrada de empresas naqueles mercados onde hai poca competencia.

Como pode ser o caso dalgunhas farmacias en pobos onde hai unha soa, a solución podería ser permitir a apertura no mesmo de máis farmacias.

Actualmente, agás determinados casos de empresas públicas, é difícil encontrarse cun monopolio no seu sentido máis amplo. O era fai anos por exemplo Televisión Española, Telefónica e outros.

Algunhas empresas que xestionan bens ou servizos públicos poden actuar en réxime de monopolios pero controlados polos poderes públicos, como as que xestionan o servizo de augas, recollida de lixo, etc.

Aínda que tamén se acusa en determinadas ocasións de cuasimonopolio a determinadas empresas que teñen unha cota de mercado tan alta que actúan en condicións practicamente monopolísticas, é o caso por exemplo das acusacións constantes diso a Microsoft.

A posición de dominio do mercado por parte das empresas pódese desenvolver de dous formas:

1. Unha empresa líder, que ten unha maior cota de mercado, e outras empresas que se reparten o resto do mercado. Neste caso o habitual é que a empresa líder marque as condicións do mercado e o resto sígalle.

2. Non hai unha clara dominadora do mercado. Neste caso poden darse dous tipos de estratexias por parte das empresas:

a) Non agresión: as empresas, coñecedoras das condicións do mercado deciden non facerse competencia, xa que así gañarán moito máis que se incorren nunha guerra de prezos. Se existise unha colaboración entre estas empresas estarían formando un CÁRTEL, os cales están prohibidos na Unión Europea.

b) Competencia entre as empresas: se por exemplo unha das empresas decide baixar os prezos para facerse cunha maior cota de mercado, o resto das empresas seguiranlle para manter a súa cota de mercado. O único que conseguirán é gañar menos en cada produto vendido.

A medida que pasa o tempo e, en moitos dos casos, grazas á eliminación das barreiras de entrada, irán entrando máis empresas no sector e haberá máis competencia. Con máis empresas é máis difícil manter unhas condicións de mercado, é entón cando nos estaremos aproximando ao mercado de competencia monopolística.

Este tipo de mercado é moi habitual na realidade.

Por exemplo, o da telefonía móbil. Actualmente está dominado por tres empresas (Movistar, Vodafone e Orange). Son poucas as empresas que dominan un mercado. Os clientes teñen pouco poder de negociación. Hai poca transparencia. Hai unhas grandes barreiras de entrada (o custo que supón). A principios do ano 2007, como consecuencia de que o goberno obrigoulles a facturar por segundos, subiron o prezo do establecemento de chamada de 0,12 a 0,15 €. Esta decisión suponse que non foi tomada de forma coordinada entre as empresas xa que está prohibida (cártel).

VIDEOS: Yoigo competencia - - - - - Yoigo - - - - - Yoigo Moto - - - - - Movistar: Que idea