camballon dixital

As Nike ou as Addidas son moi cómodas e modernas, pero uns zocos de cor azul, amarela ou vermella... iso si que farda. Que nunca viches uns? Pois colles a túa bici, moto ou mesmo un burro e acércaste a Merza levando no peto uns poucos céntimos. Que non tes? Oes, pois manda menos mensaxes e xa tes para comprar uns zocos colección primavera-verán. Para iso teraste que acercar xunto a ELENA FERRO e ela aconsellarache que cor che vai mellor á cara.
Fóra de toda broma, presentámosvos a Elena Ferro, unha muller moza e innovadora que se dedica a un oficio case extinguido: a artesanía do coiro. Debemos salientar que non só fai zocos, senón tamén pulseiras, pendentes, aneis, cadros, bonequiños... e incluso lapis de pólas de árbores que pintan!!!

P: Canto tempo levas traballando neste oficio?

R: Desde sempre, pero así formalmente dende hai uns doce anos máis ou menos. Dende os dezasete estou no taller traballando sen estudar, pero cando estudaba tamén traballaba.

P: Empezaches por iniciativa propia ou por continuar coa tradición?
R: Gustábame eh... ben, como tampouco me gustaba estudar, e unha paliza que me deu meu pai (¡ou estudas ou traballas, plasss!!! -comenta entre risas). Non home, xa me gustaba e como sempre facía cousas e despois non quería estudar, telo na casa pois que mellor, xa me quedei aquí. Traballo seguro.

P: Gústache?
R: Siiiiiii.

P: Lévalo no sangue?
R: Si, si que me gusta moito.

P: Sénteste máis zoqueira ou máis artista?
R: Zoqueira (con cara de satisfacción). Artista... iso é un pouco así... ¡Eu son artesá! Esa é a palabra, porque zoqueira zoqueira... como facemos máis cousas... Se me dedicara só aos zocos si o sería. ARTESÁ, esa é a palabra.

P: Cando fixeches o teu primeiro zoco?
R: Un zoco enteiro... aos catorce ou quince anos. De pequena andaba cravando neles.

P: Un tema do século XXI é a igualdade entre ambos os dous sexos. Antigamente, este traballo era realizado só polos homes ou xa había mulleres que o practicaban?

R: Si, tamén había mulleres, o que pasa é que os homes eran os que ían á feira vender. Na casa, por exemplo, meu pai é zoqueiro pero miña tía Agripina sempre traballou con el, ou sexa, que tamén é zoqueira pero sempre se fala do “zoqueiro”.

P: E, entón, como te sentes nun traballo que se asocia normalmente aos homes?
R:Nada. Eu a verdade é que non noto nada. Traballar o coiro non é algo que penses ou que digas que é peor de facer por ser muller, xa que non require unha forza física.

P: Nunca te sentiches discriminada?
R: Non, para nada.

P: Coñeces máis mulleres que tamén realicen este traballo?
R: Zoqueiras... non. Ben, si, miña tía Agripina. Que traballen no coiro si que hai mulleres. En calquera traballo artesán hai mulleres. Hoxe en día, que traballen os zocos, non hai mulleres nin homes nin nada.

P: En canto á fabricación dun zoco, require concentración, imaxinación, creatividade...?
R: Un pouco de habilidade, como calquera traballo e, como me gusta...

P: Cambiando de tema, vendedes ao exterior?
R: Si, pero vender vendemos por todo Galiza, norte de Portugal, País Vasco, pero estes últimos só puntualmente. Tamén a xente que véen de fóra leva algunha cousa. Témoslle vendido a algunha tenda en Madrid pero non é unha cousa habitual.

P: E, finalmente, unha pregunta da que todos estarán desexando saber a resposta: dá para vivir?
R: De zocos sós non, pero así combinados coa venda das pulseiras, axendas..., si. Saímos moito a feiras de artesanía... as fins de semana imos vender... É duro porque traballas pola semana e despois as fins de semana tes que ir vender. Hai meses que son menos agobiantes e algunhas fins de semana. Practicamente dende marzo ata outubro non temos ningunha fin de semana libre. En agosto, traballamos a tope.

Ingredientes

Madeira de bidueiro ou abeneiro
Coiro curtido de vaca ou becerro, engraxado
Puntas pequenas
Graxa de porco
Cordóns
Paciencia
Moita maña

Preparación:

Primeiro faise o pao (sola do zoco), que é a parte máis complicada e que adoita ser de madeira de bido ou abeneiro porque é unha madeira limpiña, sen nós, entón non pasa a auga nin abre e é lixeira. Farase todo con macheta e irase labrando pouco a pouco con coidado de non pillar un dedo.
A parte máis difícil é a xabreira (entalle onde se une o coiro co pao); haberá que traballala con coidado xa que pode fender a madeira. O pao terá que ter a forma do pé, posto que non poderá ser plano, senón andarás coma un pato.
O coiro cómprase curtido e será de vaca ou becerro engraxado, para que non pase a auga. Recortaranse as pezas segundo sexan de home, que serán máis anchas, ou de muller, que serán máis estreitas, máis estilizadas.
Finalmente, móntase todo cravando as puntas cun martelo sen dar nos teus dedos, sendo nos dos demais non importará. Aí verase a maña de cada un, tanto no montamento coma na puntería co martelo; a poder ser únese todo con coidado para que quede todo dereito e poida entrar no pé ou outra parte do corpo na que os queiras poñer.

Nota: Os zocos, para un bo andar, deberán ser utilizados para choutar polo monte adiante ou incluso para andar por outros sitios, así que... a que estades esperando para facer uns?

Nota: Os zocos, para un bo andar, deberán ser utilizados para choutar polo monte adiante ou incluso para andar por outros sitios, así que...

a que estades esperando para facer uns?

Silvia Vidueiros e Bernardo Varela, 2º Bach.