![]()
|
Durante o Entroido, a comunicación establécese en múltiples planos, os máis deles non verbais. Pero a sátira carnavalesca tradúcese tamén en textos compostos a propósito, nos que se comentan en clave crítica os sucesos cotiáns e a problemática que interesa á comunidade. As noticias máis comentadas durante o ano acaban satiricamente versificadas no Carnaval. Vale calquera tema, calquera música.
|
|||||||
| As comparsas inician o seu cantar avisándonos de que van criticar: | |||||||
|
Eiquí veñen Os de Sempre, que vimos a criticar o que pasa no pueblo que non o queren arreglar. (Os de Sempre, 1979) |
Por iso aquí chegamos de cada casa o mellor que en Cangas temos fama de ser moi criticóns (Casi Sempre, 1996) |
||||||
|
|
Somos os de Máis ou Menos unha murga p’o Antroido quixemos saír á rúa criticando algunhas cousas nestes días de “jolgorio” (Os + ou - , 1990)
|
||||||
|
Alcalde e concelleiros, as autoridades máis achegadas á cidadanía, son sempre obxectivo prioritario dos dardos populares: |
|||||||
|
Que vai pasar neste pobo metido en desgracia? pois gobernar non gobernan nadiña de nada ¡Vaia floróns! soio están para quenta-los sillóns. |
O dictador máis grande foi “Pena o bochechón” que nos deixou no pobo unha revolución. (Rica Parranda, 1991) |
||||||
|
Jodidos sempre, neste pobo hai que estar por uns chourizos, que non saben gobernar con esta lacra de chupóns municipal. (Rica Parranda, 1993)
|
|||||||
|
Ao ter progresado o nivel de información popular sobre asuntos de política autonómica, nacional ou internacional, fíxose tamén frecuente a aparición de coplas alusivas a estes temas: |
|||||||
|
Somos unha murga nobre, unha murga moi leal denunciámo-los amaños que os políticos nos fan Prometéronnos o cambio tamén postos de traballo pero a este paso que vamos rascarémo-lo carallo. (Os que dirán, 1987) |
Non podes gastar cartos non hai donde traballar vai mal a economía donde imos parar Solchaga xa nos dixo tedes que aforrar mentres os do goberno andan a despilfarrar. (As máis faldeiras, 1993) |
||||||
|
|
¡A vivir de moca! O da Xunta é unha bicoca. Uns chupan por aquí, e outros por alá e así o país está. A cousa foiche a peor o país na bancarrota os parados tres millóns corrupción ata na sopa (Máis ou menos, 1994)
|
||||||
| Outras veces a copla convértese nun simple relato, ó estilo das antigas coplas de cego: | |||||||
|
Unha noite de San Xoán queimáronlle o palleiro e roubáronlle a burra a “J. R.” no Piñeiro.
Levárona p’a iglesia quixérona confesar e logo no campanario tivérona que amarrar. (Rica Parranda, 1991)
|
|||||||
| A liberalización dos costumes e tolerancias da sociedade democrática desactivaron a carga que adoitaban leva-las coplas picantes: | |||||||
|
Hai que viva o condón, é a nosa solución que nos dá tranquilidade ó manter a relación. Hai que gusto co condón nunca o pasei mellor xa non me rompo a cabeza despois da penetración. Xa podo baixar o pantalón |
sen preocupación xa non máis enfermedades pola transmisión. O Estado decía que si o clero decía que non que se está armando un gran follón con isto do condón. ( Marcha loca, 1991) |
||||||
|
Hai coplas que son de queixa:
|
|||||||
|
Temos unhas carreteras pr’ as altas competicións están cheas de buracos pra sacudi-los collóns. O alcantarillado é a obra do escorial empezouse hai doce anos e non se mira o final. (Os da Curia, 1993)
Estiveron presos nunha cadea, por un delito sin aclarar, aos mariñeiros non hai quen os queira, en ningún sitio traballar. Os mariñeiros nosos galegos eles non saben a donde van van ás Malvinas, lévanos presos e non se sabe se voltarán. (As incansables, 1992)
|
Os mariñeiros cobran pouco as familias pasan fame e como sabemos todos a eles non hai quen lles pague. Por iso nós protestamos que non pedimos nada máis que lles den máis axuda a eses homes do mar. (Marcha loca, 1990)
Non queda toxo no monte nen pinos e nen carballos porque os que plantan lume vannos tocar no carallo. (As incansables, 1991)
|
||||||
| O clero, noutros tempos intocable, tamén é criticado: | |||||||
|
Aí ven o cura, aí ven o cura xa non sabe predicar. Aí ven o cura, aí ven o cura váisenos a alcolizar.
Os festexos relixiosos foron mi pouco brillantes porque o cura da parroquia é un larpeiro dos de antes. (Os de Sempre, 1981)
|
Os cregos de agora non son coma antes en vez de ser cregos sonche feirantes. (Os da Curia, 1994)
|
||||||
|
Xa en menos medida, os elementos ó redor dos que se confraterniza no Carnaval, a comida e a bebida, son tamén mencionados nas coplas: |
|||||||
|
Equí cheghamos os Traghamallas hai que lle dar de comer tres mideiros de empanadas e sardiñas a ghranel Fainos falta moito viño máis que aghua ten o mar pa mollar eses fociños e non sei si cheghará a praia de Barra toda e por parte o Fabián. (Os Tragamallas, anos 20) |
|||||||