A alimentación é un proceso fundamentalmente fisiolóxico. Aínda así, na sociedade occidental e moi en especial, na española , o acto de comer é un acto social. Cómese de maneira grupal e a forma como comen define aos diferentes grupos culturais. É mediante a comida que se produce un acto de comunicación social e dáse un proceso de cohesión e identificación no grupo.

Un TRASTORNO DA CONDUTA ALIMENTARIA é unha enfermidade provocada pola ansiedade e preocupación excesiva polo peso corporal e o aspecto físico. Isto ocorre cando unha persoa coloca á comida como eixo central na súa vida. Para a persoa que padece algún trastorno alimenticio a comida adquire un protagonismo especial (dálle un significado específico dacordo a diversos factores psicolóxicos a evolutivos) e basea nela todos os pensamentos e actos que forman parte da súa vida diaria sentíndose superdependente desa idea.

A comida convértese na razón pola cal se acude ou non a unha festa ou reunión, evítanse as visitas aos amigos nas horas de comida, déixase de saír a comer a restaurantes que servan comidas que “engordan” inxerindo tan só unha froita ou iogurt en todo o día, de maneira que a comida controla a vida das persoas que sofren este trastorno.

Estas enfermidades ocorren polo xeral na adolescencia, entre os 13 e 20 anos, xa que é un periodo no cal o corpo vaise desenrolando e cambia de maneira abrupta, mentres que a imaxe mental que se ten do propio corpo é moito máis lenta ca súa evolución fisiolóxica.

Poderiamos dicir que a publicidade e os medios de comunicación mediante a aparición de modelos ou prototipos “perfectos” de home e muller, fermosos e moi delgados, son en parte, os responsables da aparición destes trastornos alimenticios nun adolescente enfermo, xa que nesta delicada etapa o adolescente está en plena evolución tanto física como psíquica e está máis propenso a caer en desarranxos alimenticios ao non ter formado aínda nin o seu corpo, nin a súa personalidade, nin a súa identidade.

Neste traballo describiremos algúns trastornos da conducta alimentaria en especial a anorexia e a bulimia nerviosa.

A ANOREXIA NERVIOSA é unha enfermidade mental, que consiste nunha perda voluntaria do peso por un desexo patolóxico de adelgazar e un intenso temor á obesidade. A perda do peso é conseguida pola persoa enferma mediante un ou máis dos seguintes procedementos:

• Redución da alimentación, especialmente dos alimentos que conteñen máis calorías.
• Exercicio físico excesivo.
• Utilización de medicamentos redutores do apetito, laxantes ou diuréticos.
• Vómitos provocados.

Desta maneira, prodúcese unha desnutrición progresiva e trastornos físicos e mentais que poden ser moi graves e incluso conducir á morte.

Padécena, preferentemente, rapazas xóveves de idades comprendidas entre os 14 e 18 anos; este colectivo agrupa o 90% dos casos. No 10% restante, atópanse rapaces adolescentes, nenos, nenas e mulleres maduras. A anorexia nerviosa non é unha manía nin un mal comportamento : é unha enfermidade psiquiátrica.

A enfermidade non ten unha causa única, senón que existen elementos biolóxicos, psicolóxicos e sociais que predispoñen a padecela ou a desencadeala directamente.

Os factores sociais que predispoñen a enfermidade, e incluso a desencadean, son moitos e moi complexos. A presión social e mediática que existe en torno á liña e o adelgazamento ten un papel decisivo na aparición e desenrolo da enfermidade; a moda e a publicidade incitan máis frecuentemente a adelgazar que a manter unha boa saúde.

Os factores predispoñentes e sociais interactúan entre si determinando unha serie de cambios na personalidade e na conducta que, na pubertade e baixo o influxo dos factores precipitantes, conducen ao desexo de adelgazar mediante a realización de dietas ou exercicio físico esaxerado, en efecto produce unha perda de peso progresiva. A desnutrición resultante provoca trastornos mentais que reforzan o desexo de seguir adelgazando, instaurándose desta maneira un terrible círculo vicioso psíquico do que é moi difícil escapar.

A BULIMIA é un síndrome oculto xa que dende que se inicia ata o seu comportamento poden transcorrer entre 3 e 5 anos. O paciente bulímico prototipo é unha muller entre 14 e 40 anos, habitualmente pertencente a unha clase social media-alta e alta. Por encima de esta idade, deberíase buscar a existencia doutro proceso orgánico. Asi mesmo, moitos destos casos atópanse asociados a estados de ansiedade e depresión .

A bulimia nerviosa é un transtorno do control da inxesta de alimento, asociado á idea de non querer engordar, é dicir, a persoa non se ve gorda (a diferenza da anorexia ), sen embargo ten pánico a subir de peso.

Debido á forma en que se trata de evitar a integración dos alimentos (vómitos e laxantes), pódese xerar un gran desequilibrio orgánico que incluso pode conlevar graves transtornos do aparato dixestivo e incluso desembocar na morte.

Os síntomas e signos máis característicos da bulimia son:

• Adición compulsiva pola comida. Tras inxerir grandes cantidades de alimento a persoa provócase vómitos e/oo diarrea co fin de evitar a asimilación de alimentos
• Obsesión e temor por engordar
• Normopeso (peso normal para idade, talla e sexo) ou lixero sobrepeso
• Sentimento de menosprecio e culpa. Baixa autoestima
• Depresión
• Medo a non controlar o proceso bulímico

As persoas bulímicas son incapaces de dominar os impulsos que os levan a comer, pero o sentimento de culpa e vergoña tras inxerir moitos alimentos levaos a xaxuar, usar purgativos e provocarse vómitos para previr o aumento de peso. Os bulímicos teñen cerca de 15 episodios de atracóns e vómitos por semana e, en xeral, o seu peso é normal, polo que resulta difícil detectar a enfermidade.

Esta enfermidade afecta aos xóvenes e maniféstase con máis frecuencia nas mulleres. A media de idade de inicio sitúase nos 19 anos e as persoas que sufriron anorexia ou realizaron dietas sen control teñen un maior risco de sufrir esta patoloxía. Nesta enfermidade pódense distinguir dous subtipos:

• Purgativo: O enfermo recorre ós vómitos e outros métodos purgativos para evitar o aumento de peso.
• Non Purgativo: Utilízanse métodos non purgativos como o xexún ou o exercicio físico compulsivo, pero non recurre a vómitos, diuréticos ou laxantes.

ALUMNOS 4º DIVERSIFICACIÓN