Saltar navegación

2019: 150 anos da Táboa Periódica

Precoñecemento

Hai 150 anos Mendeleiev, un químico ruso, creou a Táboa Periódica dos Elementos co que se abría un mundo insospeitado de posibilidades para a Química.

PERO QUE É ISO DA QUÍMICA?
A Química é a ciencia que estuda a estrutura, a composición e as propiedades da materia, así como as súas transformacións.
Aínda que pode soar a chinés, a química é unha boa amiga de todos nós. Cociñar é química, xa que os alimentos (a materia) se modifican coa calor (reaccións químicas). Química é tomar unha pastilla cando nos doe a cabeza, química é disolver o Cola-cao nun vaso de leite, química somos nós, fabricados a base de elementos químicos, de tal xeito que se carecemos dalgún (por exemplo calcio) nos vemos afectados  por enfermidades (hipocalcemia que fai que se nos rompan os ósos).

E COMO É A ESTRUTURA DA MATERIA?
A estrutura do átomo é un misterio, os físicos e os químicos non son quen de saber como funciona, porque é tan pequeno que non o podemos ver e porque a materia a escalas tan pequenas se comporta dun xeito totalmente  alleo ás nosas experiencias cotiáns.
Todos coñecemos moitos elementos: Osíxeno, Carbono, Ferro, Uranio... aínda que puros é moi difícil atopalos na Natureza. O normal é que se presenten mesturados con outros elementos formando compostos. Por exemplo, o sal, e un composto de Cloro e Sodio, dous elementos químicos.
Os elementos están formados por distintos compoñentes, nunha estrutura que no centro ten un núcleo formado por protóns e neutróns, e unha ou varias capas externas polas que circulan os electróns.
Un elemento químico, é unha substancia formada por átomos, todos co mesmo número de protóns no seu núcleo. Este número coñécese como o número atómico do elemento.

Os neutróns son unha especie de pegamento que fan que os protóns do núcleo non se escapen do mesmo, e os electróns se dispoñen en distintas capas ao redor. O número de electróns da súa última capa chámase Valencia.
Aínda que como dixemos non estamos seguros de como é a estrutura dun átomo, si que podemos realizar algúns modelos que nos aproximen de xeito visual aos seus compoñentes.

Vexamos un exemplo, se temos un elemento, por exemplo o Osíxeno, con número atómico 8 e valencia 2, quere dicir que no seu núcleo terá 8 protóns,  e varias capas de electróns, unha primeira con 2 e unha segunda con 6.
Para que un electrón ocupe unha capa nova, a anterior ten que estar saturada, isto é completa co número máximo de electróns que pode ter. Só a última capa pode estar incompleta.
O número máximo de electróns de cada capa é, para as primeiras capas:
 (1ª) Capa    K  ata 2 electróns
 (2ª) Capa    L   ata 8 electróns
 (3ª) Capa    M  ata 18 electróns

Obxectivos


Con esta secuencia de actividades pretendemos achegarnos un pouco ao fascinante mundo da Química, á Táboa Periódica dos elementos e ao seu autor, á estrutura básica da materia, aos tixolos cos que todo esta feito, e aos desafíos que aínda lle quedan por realizar á Química.

Para isto en cada páxina imos ofrecer unha serie de enlaces de páxinas que nos achegan información relevante, para que poidamos extraer as ideas básicas, e poder elaborar un traballo de síntese con elas.

Para que o traballo sexa produtivo, e non un corta/pega que non nos achega ren á nosa formación, seguide as instrucións que se vos darán en cada unha das distintas páxinas.

Lede con calma, volvede a ler para entender mellor, reflexionar sobre o lido, elaborade esquemas coas ideas principais, contrastade as informacións recollidas nas distintas páxinas e daquela, e só daquela, comezade a escribir os vosos traballos.