As fórmulas maxistrais son medicamentos destinados a un paciente individualizado, preparados polo farmacéutico/a, ou baixo a súa dirección, para cumprimentar expresamente unha prescrición facultativa detallada das substancias medicinais que inclúe, segundo as normas técnicas e científicas da arte farmacéutica, dispensado na súa farmacia ou servizo farmacéutico e coa debida información ao usuario/a nos termos previstos na lexislación vixente.

Na Comunidade Autónoma de Galicia publicouse a finais do ano 2003 un decreto que regula as actividades de elaboración e control de calidade de fórmulas maxistrais e preparados ou fórmulas oficinais segundo o cal as oficinas de farmacia e servizos de farmacia hospitalaria deben contar cunha autorización específica e ser catalogados para a elaboración de fórmulas maxistrais (e fórmulas oficinais) e cumprir cunha serie de requisitos, entre os que destacan:

• Contar co persoal titulado e legalmente capacitado para a elaboración das fórmulas maxistrais e preparados ou fórmulas oficinais.

• Deben elaborarse en oficinas de farmacia e servizos farmacéuticos legalmente establecidos e autorizados que dispoñan dos medios necesarios para a súa preparación:

  • Formas farmacéuticas tópicas:

    • Balanza con precisión de 1 mg.

    • Aparellos de medida de volume de 0,5 mL ata 500 mL(matraces aforados de distintas capacidades, probetas, pipetas, etc.).

    • Morteiro de vidro e/ou porcelana.

    • Sistema de baño de auga.

    • Axitador.

    • Espátulas de metal e de goma.

    • Termómetro.

    • Material de vidro diverso (vasos de precipitados, matraces cónicos, embudes, vidro de reloxo, etc.).

    • Lente de aumento.

    • Sistema de produción de calor.

    • Sistema para a determinación do pH.

  • Formas farmacéuticas orais e rectais líquidas: Ademais dos utensilios mínimos establecidos para as formas farmacéuticas tópicas, deberase dispor de:

    • Barutos para po groso, fino e moi fino.

  • Formas farmacéuticas orais, rectais e vaxinais sólidas: Ademais dos requisitos establecidos para as formas farmacéuticas tópicas e orais e rectais sólidas, deberase dispor de:

    • Utensilios obrigatorios:

      • Capsuladora con xogo completo de placas.

    • Utensilios opcionais: no caso de que se pretendan elaborar:

      • a) Supositorios:

        • Molde de supositorios.

        • Baño termostático e sistema para medir o punto de fusión.

      • b) Óvulos:

        • Molde de óvulos.

        • Baño termostático e sistema para medir o punto de fusión.

      • c) Pílulas:

        • Piluleiro.

      • d) Comprimidos:

        • Máquina de comprimir e mesturadora.

      • e) Dráxeas:

        • Máquina de comprimir, mesturadora e bombo de draxeado.

      • f) Gránulos ou glóbulos de homeopatía:

        • Sistemas de impregnación e dinamización.

  • Formas farmacéuticas estériles: Ademais dos requisitos obrigatorios establecidos para as demais formas farmacéuticas, deberase dispor de:

    • Utensilios obrigatorios:

      • Autoclave.

      • Dosificadores de líquidos.

      • Equipo de filtración esterilizante.

      • Campá de fluxo laminar.

      • Forno esterilizador e despiroxenizador de calor seca.

      • Homoxeneizador.

      • Equipo para cerrar ampolas e capsular vías.

      • Sistema de lavado de material adecuado.

      • Estufa.

      • Placas Petri.

    • Utensilios opcionais: no caso de que se pretendan elaborar liofilizados:

      • Liofilizador e neveira con conxelador.

• Na preparación das fórmulas maxistrais deben observarse escrupulosamente as condicións establecidas no Formulario Nacional e as normas de correcta elaboración e control de calidade .

• As fórmulas maxistrais deben ir acompañadas do nome do farmacéutico/a que as prepare e da información suficiente que garanta a súa correcta identificación e conservación, así como a súa segura utilización.

Nesta unidade debes aprender sobre as condicións que deben cumprir as fórmulas maxistrais. Revisa e memoriza a definición de prescrición. Repasa as definicións de: Substancia medicinal, medicamento, fórmula maxistral e fórmula oficinal. Aprende que é o Formulario Nacional e as normas de correcta elaboración e control de calidade.