Unha vez que coñecemos os axentes básicos da economía, así como os factores produtivos e o seu funcionamento nos diferentes tipos de mercados, veremos o seu funcionamento dunha maneira agregada. É dicir, empezaremos a tratar a economía desde un punto de vista máis xeral, a través dos grandes indicadores agregados da economía.

5.1 - A RENDA E A RIQUEZA

VIDEO: Callejeros "Casas de ricos 1 de 4

O primeiro que imos facer é diferenciar estes dous conceptos, desde unha perspectiva individual (microeconómico) ata unha máis xeral de toda a economía agregando rendas e riquezas individuais (macroeconómico).

EXEMPLOS: - - - - - - - - Renda e riqueza Individual - - - - - - - - - - - - - - - - Renda e riqueza Empresa

A riqueza dunha economía doméstica está formada por todos os elementos que compoñen o seu patrimonio unha vez restadas as débedas que contraeu para posuílos. A riqueza é unha variable stock, é dicir, valórase nun momento determinado. Está composto pola valoración económica do factor terra e capital.

• A riqueza dunha economía doméstica vén determinada polo chamado Patrimonio Neto, é dicir, a suma de todos os elementos positivos (bens e dereitos) que compoñen o seu patrimonio e restándolle os elementos patrimoniais negativos (obrigas).
• A riqueza dunha empresa tamén estará formada polo seu Patrimonio Neto. Elementos patrimoniais positivos (bens e dereitos) menos os negativos (obrigas).
• A riqueza dun país estará formada pola suma das riquezas individuais privadas (economías domésticas e empresas) mailos bens patrimoniais públicos.

A renda vén determinada pola retribución dos factores de produción nun período de tempo, normalmente un ano. A Renda é unha variable fluxo.

• A renda dunha economía doméstica está formada pola retribución percibida polos seus factores produtivos, terra (rendas da terra ou alugueiros), capìtal (xuros ou beneficios) e o seu propio traballo (soldos e salarios).
• A renda dunha empresa estará formada polos beneficios obtidos como consecuencia da súa actividade.
• A renda dun país estará composta pola retribución de todos os axentes da súa economía. Neste caso, o Estado non debe ter beneficios, senón que os ingresos que obteña son para reverter nos cidadáns en forma de diferentes prestacións.

Para analizar todas as variables que inflúen nunha economía, as principais macromagnitudes, imos ver o fluxo circular da renda, desde o seu modelo máis sinxelo para, ir incorporando compoñentes. Xa viamos unha aproximación a este modelo na primeira unidade.

En principio, se a economía estivese constituída unicamente por economías domésticas e empresas, se analizamos as diferentes relacións de intercambio, temos os seguintes fluxos:

a) fluxo real:
- as ec. dom. prestan os seus factores produtivos ás empresas (terra, traballo e capital)
- as empresas venden os seus produtos e servizos ás econ. dom.

b) fluxo financeiro:
- as empresas remuneran (ás ec. dom.) os factores empregados (rendas terra, soldos e salarios, xuros e beneficios).
- as ec. dom. pagan ás empresas polos bens e servizos consumidos.

Chegado a este punto en necesario facer referencia á denominada Demanda Agregada, que sería a cantidade total demandada na economía por parte dos axentes da mesma.

As economías domésticas para satisfacer as súas necesidades demandarán bens e servizos gastando unha boa parte das rendas obtidas. É dicir, a renda converterase en consumo a través do gasto, a este consumo ímoslle chamar “C”, será o consumo agregado, de todas as economías domésticas da economía analizada.

Parte da súa renda non a consumirán senón que a aforrarán. As cantidades aforradas polas economías domésticas serán prestadas ás empresas para que poidan investir e aumentar a súa capacidade produtiva.

Nalgúns casos o diñeiro “métese debaixo do colchón”, pero esta práctica cada vez está menos xeneralizada, o habitual é ter o diñeiro aforrado en institucións financeiras que posteriormente prestan ás empresas para financiar os seus investimentos.

As empresas demandarán tamén bens a outras empresas para poder aumentar a súa capacidade produtiva. O gasto que realizan as empresas denomínase investimento privado “I”

No caso de que exista equilibrio nesta economía, a Demanda Agregada debe coincidir coa Oferta Agregada (a totalidade dos bens e servizos producidos polas empresas). DÁ = OA.

Se incluímos a intervención do Estado, este actúa na economía demandando determinados bens e servizos para ofrecérselos aos cidadáns, e realizando investimentos en infraestrutura e capacidade produtiva (como as empresas), é dicir, realizará consumo e investimento, que chamaremos “G”. Este Gasto Público realízao grazas ao cobramento dos impostos e ingresos que pode obter polas empresas que posúe o Estado.

PPT: O fluxo circular da actividade económica

Exercicio 3: Realiza a representación gráfica do fluxo circular da renda considerando a existencia de tres axentes económicos: economías domésticas, empresas e Estado. (Diferenza os fluxos monetarios e reais).

Para completar a análise do fluxo circular da renda, debemos incorporar o sector exterior. Este inflúe na economía a través das exportacións (demanda bens e servizos) e as importacións (ofrece bens e servizos).

Obxectivos da Unidade

Un dos obxectivos deste tema é analizar a actividade económica dun país ou área económica determinada. Os principais indicadores que nos permitirán analizar esta economía, a súa evolución, así como comparala con outros países son os seguintes:

O fluxo circular da renda permítenos ver que o produto nacional coincide coa renda nacional e co gasto nacional. PN = RN = GN.

O Produto Nacional é o conxunto de bens e servizos producidos por empresas, Estado e sector exterior. (Sería o fluxo real de bens e servizos)

A Renda Nacional será o conxunto de remuneracións dos diferentes factores produtivos utilizados polos axentes da economía para poder obter o Produto Nacional antes analizado.

O Gasto Nacional é a renda que se traduce en gasto ao consumir diferentes bens e servizos por parte dos diferentes axentes económicos.