* O PRIMEIRO FEMINISMO BRITÁNICO

Mary Wollstonecraft

Mary Wollstonecraft (1759-1797) inicia coa súa obra Vindicación de los Derechos de la Mujer (1792) a longa tradición do feminismo anglosaxón. Contraria ao absolutismo dos reis, sinalou a conexión existente entre ese sistema político e as relacións de poder entre os sexos. Os homes exercían unha verdadeira tiranía absolutista sobre as mulleres no ámbito da familia e a casa.
Para Wollstonecraft, a clave para superar a subordinación feminina era o acceso á educación. As novas mulleres educadas non só alcanzarían un plano de igualdade con respecto aos homes, senón que poderían desenvolver a súa independencia económica accedendo a actividades remuneradas. Sen embargo, non deu importancia ás reivindicacións políticas e non fixo referencia ao dereito de voto feminino:
"Ambos sexos deben educarse xuntos nas escolas públicas. Se o matrimonio é a base da sociedade, toda a humanidade debera educarse seguindo o mesmo modelo, ou se non, a relación entre os sexos nunca merecerá o nome de compañeirismo, nin as mulleres desempeñarán os deberes peculiares do seu sexo ata que non se convirtan en cidadás ilustradas, libres e capaces de gañar a súa propia subsistencia, e independentes dos homes (...) É máis, o matrimonio non se considerará nunca sagrado ata que as mulleres, educándose xunto cos homes, non estean preparadas para ser as súas compañeiras, en lugar de ser unicamente as súas amantes (...)"

John Stuart Mill

Entre os pensadores liberales británicos destaca a figura de John Stuart Mill (1806-1873), quen, xunto á súa muller Harriet Taylor Mill (1807-1856), publicou El Sometimiento de la Mujer en 1869. Mill sitúa no centro do debate feminista a consecución do dereito de voto para a muller: a solución da cuestión feminina pasaba pola eliminación de toda traba lexislativa discriminatoria. Unha vez suprimidas estas restricións, as mulleres superarían o seu "sometemento" e alcanzarían a súa emancipación.
A liberdade individual facilitada pola desaparición de impedimentos legais permitiría o desenvolvemento da personalidade das mulleres e o pleno exercicio das súas capacidades. Tratábase, en suma, de aplicar o principio do "laissez faire", dogma básico do liberalismo, á problemática feminina.

O libro de Mill tivo un enorme impacto. Aparecido en 1869, foi un elemento clave da expansión e internacionalización do movemento sufraxista. Ese mesmo ano editouse en Estados Unidos, Australia, Nueva Zelanda, Francia, Alemaña, Austria, Suecia e Dinamarca, e ao seguinte apareceu en Italia e Polonia, suscitando o interese e a reflexión de moitas mulleres entre as clases máis cultas. John Stuart Mill presentou ao Parlamento inglés en 1866 unha demanda a favor do voto feminino. O seu ulterior rexeitamento provocou que en 1867 nacera o primeiro grupo claramente sufraxista británico: a National Society for Woman's Suffrage (Asociación Nacional para o Sufraxio da Muller), liderada por Lydia Becker.