A3.-Metodoloxía didáctica e materiais curriculares.

A3.1.- Decisións metodolóxicas.

        A finalidade do ensino desta área céntrase no desenvolvemento de habilidades e estratexias para recoller informacións de diferentes fontes, analizalas e valoralas, formar opinións propias fundamentadas, formular hipóteses, contrastalas mediante a observación e experimentacións, e elaborar conclusións e informes; en suma, resolver problemas e formar cidadáns e cidadás críticos, con capacidade para elaborar opinións propias que lles permitan participar democraticamente nas decisións políticas que toman os representantes sociais sobre o ambiente, a saúde e as aplicacións dos adiantos científicos e técnicos.
        Trátase de familiarizar o alumnado coa natureza e as ideas básicas da ciencia co obxectivo de que poida comprender as problemáticas de orixe científica que lle afecten como persoa e cidadán, e así poder xerar actitudes responsables que lle permitan participar na toma de decisións cando se procura a súa solución. A área de ciencias da natureza comprende varios ámbitos especializados do coñecemento científico: bioloxía, xeoloxía, física, química, ecoloxía, astronomía, etc. Pero todos eles levan consigo o estudo do medio, dos fenómenos que ocorren nel, das súas interaccións e dos cambios. A maior parte dos obxectos de uso cotián son aplicacións dos avances no coñecemento científico e tecnolóxico da humanidade. En realidade este coñecemento integra conceptos e procedementos propios de varias materias desta e doutras áreas.
        Desde a área de ciencias da natureza, o profesorado deberá empregar unha metodoloxía que contribúa a desenvolver as capacidades plasmadas nos obxectivos da etapa, promovendo a formación de persoas tolerantes, cooperativas, solidarias e democráticas; consolidando hábitos de estudo e traballo, individual e en equipo; respectando a diferenza de sexos e a igualdade de dereitos entre mulleres e homes; incentivando a busca de solucións dialogadas aos problemas, rexeitando a violencia e os comportamentos sexistas; desenvolvendo a capacidade de pensamento abstracto, a curiosidade, a creatividade e a actitude crítica.
        Para o desenvolvemento do currículo da área de ciencias naturais, cada profesor debe ter en conta as alumnas e os alumnos ós cales se dirixe, a diversidade nos niveis de desenvolvemento das súas capacidades, os seus intereses e expectativas, ofertando uns contidos que faciliten o achegamento á natureza e ás ideas básicas da ciencia e que axuden á comprensión dos problemas a cuia solución poida contribuír o desenvolvemento científico e tecnolóxico, favorecendo actitudes responsables dirixidas a sentar as bases dun desenvolvemento sostible.
        Os contidos están secuenciados en cursos e organizados en bloques que inclúen un conxunto de saberes relacionados, e permiten a súa organización arredor de eixes estruturantes de interese que sirven de fío condutor para a súa interrelación, o que facilita unha aprendizaxe integradora. Os núcleos en que se organiza o currículo son os de materia, enerxía, interacción, cambio, unidade e diversidade. Este agrupamento dos contidos en bloques non debe ocultar as múltiples interconexións que existen entre eles. Cada profesora ou profesor planificará as súas clases de forma que estas relacións se fagan explícitas diante do alumnado. Deberán, polo tanto, as profesoras e profesores propiciar unha metodoloxía na que as ciencias da natureza se acheguen á realidade da que o alumnado participa, pero sempre sen perder de vista os obxectivos xerais e as finalidades da etapa.
        O primeiro bloque de cada curso recolle os contidos, procedementais e actitudinais, relacionados co xeito de construír a ciencia e de transmitir as experiencias e o coñecemento científico. Estes contidos teñen un papel transversal polo que xa que se relacionan con tódolos bloques deberán desenvolverse da forma máis integrada posible co conxunto dos contidos de cada curso para facilitarlle ó alumnado o logro dos obxectivos xerais e a adquisición das competencias básicas.
        No primeiro curso aparecen contidos relacionados coa Terra como planeta.
        Na bioloxía e xeoloxía de terceiro curso, trátanse dous sistemas, o corpo humano e o ecosistema. O estudo da estrutura e función do corpo humano desde un enfoque de educación para a saúde, onde o estudo dos aparellos se abordará desde unha perspectiva globalizadora e integradora destacando a importancia de condutas e hábitos saudables dando a coñecer as novas perspectivas no ámbito do tratamento da enfermidade e nas súas diferenzas no mundo globalizado. Respecto ao estudo do ecosistema, abordaranse os temas desde unha perspectiva integradora e globalizadora da interacción e interdependencia das persoas e o medio para rematar coa actividade xeolóxica debido á enerxía externa na Terra, enmarcado dentro dun planeta dinámico.
        Finalmente, o profesor á hora de abordar os contidos da área deberá ter en conta a propia realidade galega, a súa situación xeográfica e o medio natural e cultural propios, sendo necesaria unha contextualización específica á hora do tratamento na aula dos contidos de ciencias naturais. O coñecemento do patrimonio ambiental propio e as consecuencias directas e indirectas das súa explotación deben quedar reflectidos. Polo tanto, temáticas de actualidade como os incendios, o tráfico marítimo, a explotación dos recursos naturais, a biodiversidade, os espazos protexidos deben formar parte intrínseca da práctica da aula.
        Para finalizar, rematamos cunhas indicacións xerais do traballo diario na aula. Tratarase de presentar os contidos da forma máis interesante e motivadora posible. Axudarémonos do libro de texto, da pizarra, de materiais diversos cos que contamos no laboratorio e tamén sempre que se pioda, de material audiovisual e informático. Ademais, insistiremos especialmente naqueles aspectos nos que tipicamente o alumnado presenta maiores dificultades de aprendizaxe e poñeremos especial atención ós contidos mínimos, así como traballar con actividades de reforzo ou ampliación cando o profesor o considere oportuno.

A3.2.- Materiais e recursos didácticos.

        Empregarase de maneira habitual o libro de texto fixado polo departamento e ademais profesor poderá proporcionar material adicional ó alumnado de consideralo oportuno.
        Empregarase tamén material de laboratorio, ordenador/material informático, vídeo proxector, etc. como elementos de apoio para certos contidos do programa, sempre que sexa posible.